نيز پيشتاز و الگوى اين ميدان بودند. امام (ع) به هنگام خروج از «مكّه» با خواندن خطبه‌اى، از زيبايى مرگ در راه خدا سخن گفتند[١] و از آرزومندان شهادت خواستند كه با او همراه شوند.

اگر در كلمات ياران امام حسين (ع) در شب عاشورا و در مسير كربلا، دقّت شود، روحيه شهادت‌طلبى در گفتار و رفتار آنان به وضوح ديده مى‌شود:

سپاس خداى را كه با يارى كردن تو، ما را گرامى داشت و با كشته شدن همراه تو، ما را شرافت بخشيد.[٢]

حتّى نوجوانى چون قاسم (ع)، مرگ در راه خدا را شيرين‌تر از عسل دانست.[٣] در همان شب، حضرت عبّاس (ع)، در جمع بنى‌هاشم سخن گفت و به آنان فرمود:

ياران امام، غريبه‌اند و بار سنگين، بر دوش ماست. ما بايد نخستين پيشتازان شهادت باشيم تا مردم نگويند بنى‌هاشم اصحاب را جلو انداختند و خودشان پس از كشته شدن اصحاب، به ميدان رفتند.

بنى‌هاشم، همه تيغ از نيام كشيدند و به عبّاس‌بن‌على (ع) گفتند:

ما بر همان تصميم و آهنگى هستيم كه تو هستى.[٤]

امام نيز ياران خويش را همين‌گونه مى‌شناخت؛ بنابراين وقتى احساس كرد خواهرش زينب (س) اندكى ناآرام است و در پايدارى ياران ترديد دارد، فرمودند:

«به خدا قسم! آنان را آزموده و امتحان كرده‌ايم. اينان شهادت‌طلبانى هستند كه به مرگ انس گرفته‌اند؛ همان‌گونه كه كودك به پستان مادر مأنوس است.»[٥]

يكى از ويژگى‌هاى ياران امام زمان (عج) نيز شهادت‌طلبى است. امام صادق (ع) فرمودند:

«آنان از ترس خدا، بيمناكند و آرزوى شهادت دارند. خواسته‌اشان كشته شدن در راه خداست و شعارشان يالثارات الحسين؛ اى خون‌خواهان حسين! است ...»[٦]

٨. آزادگى و ستم‌ستيزى‌

يكى از ويژگى‌هاى ياران امام حسين (ع) آزادگى و ستم‌ستيزى است. آزادگى، برتر از آزادى است و نوعى حرّيت انسان و رهايى از قيد و بندهاى ذلّت‌آور و حقارت‌بار است. آزادگى، زمينه ستم‌ستيزى را فراهم مى‌نمايد؛ زيرا روح آزادگى با ظلم‌پذيرى هم‌سويى ندارد.

ياران امام حسين (ع) درجه آزادگى را نخست در خود تقويت نموده، از قيد و بندهاى دنيا، ثروت و مقام رهايى يافتند. از اين‌رو در برابر ظلم ايستادند و شعار آزادى‌خواهى سر دادند. مسلم‌بن عقيل پيشاهنگ آزادى و آزادى‌خواهى بود. وى در هنگام رويارويى با سپاه ابن‌زياد اين رجز را خواند:

«أَقْسَمْتُ لَا أُقْتَلُ إِلَّا حُرّاً

وَ إِنْ رَأَيْتُ الْمَوْتَ شَيْئاً نُكْرا