ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥١ - ٧ شهادت طلبى
٦. ايثار
يكى از بارزترين ويژگىهاى ياران امام حسين (ع) ايثار است؛ يعنى فداكارى، ديگران را بر خود مقدّم داشتن و جان و مال خود را فداى چيزى برتر از خويش كردن. در كربلا ايثار و فداكارى به اوج خود مىرسد. امام (ع) جان خويش را فداى دين مىكند. اصحاب امام (ع) تا زنده هستند، به احترام خاندان نبوّت، نمىگذارند كسى از بنىهاشم به ميدان برود. شب عاشورا پس از آن كه امام (ع) بيعت را از آنان برمىدارد و آزادشان مىگذارد تا جان خويش را نجات دهند، يكايك، برخاسته، اعلام فداكارى مىكنند و مىگويند:
زندگى پس از تو را نمىخواهيم و خود را فداى تو مىكنيم.[١]
هنگام نماز ظهر، برخى از اصحاب، خويش را سپر تيرهاى دشمن مىكنند تا امام (ع) نماز بخوانند.[٢] عبّاس (ع) با لب تشنه وارد فرات مىشود و به ياد لبهاى تشنه حسين (ع) و اطفال در خيام، آب نمىنوشد.[٣] زينب (س) براى نجات جان امام سجّاد (ع)، خويش را به خيمه آتش گرفته مىزند. در مجلس يزيد نيز وقتى به كشتن امام سجّاد (ع) فرمان مىدهند، زينب (س) جان خويش را سپر بلا قرار مىدهد.
نوجوانى چون قاسم (ع)، خطاب به امام خود مىگويد:
رُوحُى لِرُوحِكَ الْفِدَاء و نَفْسِى لِنَفْسِك الوِقاء؛[٤]
جانم فداى جانت!
در «زيارت عاشورا» نيز به صفت فداكارى ياران امام (ع) اشاره شده است؛ آنجا كه مىخوانيم:
«الَّذِينَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَيْن؛
آنان كه از جان و خون خويش در راه حسين (ع) گذشتند.»
از ويژگىهاى بارز ياران و همراهان حضرت مهدى (عج) نيز ايثار است. آنان به خاطر يكديگر، خود را به رنج مىافكنند و در بهرهگيرى از زيبايىهاى زندگى، ديگران را بر خود پيش مىدارند. البتّه آنان بايد چنين باشند؛ زيرا آن كس كه خودساخته نيست، نمىتواند سازندگى كند. امام باقر (ع) فرمودند:
«در زمان قيام قائم، دوران رفاقت (يگانگى) فرامىرسد. مردم به سراغ مال برادران خود رفته، حاجت خويش برمىگيرند و هيچ كس آنان را منع نمىكند.»[٥]
در روايات، از ياران امام زمان (ع) علاوه بر مزامله، به رفقا نيز تعبير شده است؛[٦] به معناى دوستان همدل و همراز، با لطف و صفا، دوستان بزم و رزم و ... دوستى آنان چنان محكم است كه گويا برادران واقعىاند و همه از يك پدر و مادرند.
«كَأَنّما رَبّاهُم أَبٍ واحِدٍ وَ أُمٍّ وَاحدَةٍ، قُلوبُهُم مُجتَمعَةٌ بِالمَحَبَّةٍ وَ النَّصيحُةٍ؛[٧]
گويا يك پدر و مادر، آنان را پروراندهاند؛ زيرا دلهاى آنان از محبّت و خيرخواهى به يكديگر آكنده است.»
٧. شهادتطلبى
در شرايطى كه انسانها اغلب براى زنده ماندن بيشتر تلاش مىكنند، كسانى هم هستند كه براى رسيدن به درك متعالىترى از فلسفه حيات، حاضرند جان خود را فدا كنند. از اينرو، از شهادت در راه مكتب و دين خود استقبال مىنمايند. به اين روحيه كه همراه با رهايى از تعلّقات دنيوى است، شهادتطلبى گفته مىشود.
عاشورا، جلوه شهادتطلبى ياران امام حسين (ع) بود. خود آن حضرت