يكى از موضوعات بايسته پژوهش، بررسى نقاط اشتراك و افتراق قيام امام حسين (ع) و امام زمان (عج) است. اين دو قيام در برخى عناصر و مؤلّفه‌ها، مشترك و در برخى شاخصه‌ها متفاوت هستند. يكى از نقاط اشتراك قيام امام حسين (ع) و امام زمان (عج)، ويژگى‌هاى مشترك ياران اين دو امام است كه ما در اينجا به آن مى‌پردازيم.

١. خداجويى‌

خداجويى و معنويت‌گرايى يكى از ويژگى‌هاى مشترك ياران امام حسين (ع) و امام زمان (عج) است. از والاترين و زلال‌ترين حالات جان آدمى، عشق به كمال مطلق و معبود حقيقى است كه پيشوايان الهى از آن، در بالاترين درجه برخوردار بوده‌اند. صاحبان چنين عشق‌هايى براى خود، تعيّنى نمى‌بينند و پيوسته در انتظار لحظه رهايى از قفس تن و زندان خاك و پيوستن به پروردگار هستند. آنان جز رضايت خدا و تسليم در برابر خواست او چيزى نمى‌خواهند.[١]

سراسر عاشورا و صحنه‌هاى «كربلا» را شعار «رِضَى اللَّهِ رِضَانَا أَهْلَ الْبَيْت؛ ما اهل بيت، خشنوديم به خشنودى خداوند.»[٢] فراگرفته بود و امام و ياران او از همه‌چيز بريده و به حق پيوسته بودند. امام حسين (ع) به هنگام خروج از «مدينه»، با خواندن خطبه، انگيزه هرگونه قدرت‌طلبى و دنياخواهى را رد كرد و بارها از تسليم شدن در برابر قضاى الهى سخن گفت:

«پروردگارا! من راضى به رضاى تو و تسليم امر تو هستم. در مقابل قضاى تو صبر خواهم نمود. اى خدايى كه جز تو معبودى نيست! اى پناه بى‌پناهان!»[٣]

خدامحورى نه تنها در گفتار و رفتار امام متبلور بود، ياران و اهل بيت او نيز معنويت‌گراترين انسان‌ها بودند. حضرت زينب (س) پس از حضور در كنار جسد قطعه قطعه سيّدالشّهداء (ع) عرضه داشت:

«إلَهى تَقَبّ‌ل مِنّا هَذَا القُربانِ؛[٤]

خدايا! اين قربانى را از ما بپذير!»

ايشان همچنين در هنگام گفت‌وگو با ابن زياد فرمود:

«مَا رَأَيْتُ إِلَّا جَمِيلا؛[٥]

جز زيبايى چيزى نديدم.»

خدامحورى و معنويت ياران امام، در شب عاشورا جلوه خاصّى به خود گرفت؛ به طورى كه صداى عبادت و نيايش و نماز شب آنان در خيمه‌ها پيچيده بود.