ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٧ - گزارش (زير پوست جامعه عربستان)
در عربستان سعودى، ميليونها جوان بىسواد و كمسواد و بيكار وجود دارند كه مناسبترين منبع تغذيه گروههاى افراطى اسلامىاند. بسيارى از آنها برآنند كه رژيم سعودى، اسلام را به جهان غرب فروخته است. يك چنين گرايشى، با به دريا انداختن جسد بنلادن از بين نمىرود ... گويى در عربستانِ غرقه در غناى نفت، آموزشِ درست، كيميايى است كه با پول، دستيافتنى نمىباشد.
كارن هاوس در تحليل ساختار اجتماعى و اقتصادى عربستان، شكافها و گسلهايى را مىبيند كه در لايههاى زيرين جامعه در تنش و گسترشند و سكون و ثبات نظام سعودى را تهديد مىكنند. در كشورى با جمعيتى اندك كه يكى از ثروتمندترين كشورهاى جهاناست، بيش از ٤٠% مردم در فقر زندگى مىكنند. ٦٠% مردم خانه ندارند، ٤٠% جوانان بيكارند و ٨٥% كارگران، خارجىاند (با دستمزدهاى اندك) ... باديهنشينان، روستاييان و انبوه حاشيهنشينان شهرى، از فقيرترين لايههاى اجتماعى اين كشورند.
كارن هاوس از ديدار و گفتوگوى خود با بخشهايى از اين اقشار فرودست، مىنويسد:
حاشيهنشينانى به نام بدونها هستند(Bedoons) ، به معناى غير شهروند يا بدون حقّ شهروندى هستند كه در زاغهها زندگى مىكنند. كودكان آنها اجازه تحصيل در مدارس دولتى را ندارند. مردم از امكانات عمومى (آب، برق، راه و ...) محرومند. وقتى نزد آنها رفتم، شب بود. تنها نورى كه در آنجا مىتابيد، نورِ ماه بود و بس! ... كشورى با چهارصد ميليارد دلار ذخيره ارزى در خارج از كشور و دويست ميليارد دلار درآمد سالانه از نفت، از عهده خدمات عمومىِ ابتدايى و اساسىاى چون آموزش، بهداشت و درمان و حتّى ايجاد يك شبكه مطمئن فاضلاب در برابر سيلهاى ناگهانى، بر نمىآيد ... در ژانويه ٢٠١١ م. در «جدّه»، دومين شهر بزرگ عربستان، در اثر رگبارى ناگهانى، سيلاب با فاضلاب درآميخت، شهر را آلوده و بخشى از آن را ويران كرد. در سال ٢٠٠٩ م. نيز سيلاب، موجب كشته شدن صد و بيست نفر و بىخانمانى بيست و دو هزار نفر و ويرانى هشت هزار خانه شده بود ... سالهاست كه بودجههاى ميلياردى اختصاص يافته براى اجراى طرحهاى دولتى، توسط مقامات مسئول حيف و ميل مىشود ... بنا بر يك برآورد آمارى در سال ٢٠١١ م.، از سيصد طرح دولتى در دست اجرا، ٩٧% آنها به موقع اجرا نشده و ٨٠% آنها بيش از بودجه در نظرگرفته شده، هزينه برداشته است! چون اغلب ناظران اين طرحها از مقامات رسمىاند و باكى از حيف و ميلهاى هنگفت سرمايه ملّى ندارند.
امّا آنچه را كه اين ناظران در اعماق اين آبگير راكد نمىبينند، چشمان كاونده كارن اليوت هاوس، مىبيند. او گسترش خطرخيز گسلها و درآميختن ناگهانى سيلابها و فاضلابها را به تمثيل، هشدار مىدهد. شايد به همين خاطر بوده است كه برژينسكى، به رهبران آينده عربستان توصيه اكيد مىكند كه اين كتاب را بخوانند.
معضل بزرگ ديگرى كه گريبانگير جامعه امروز عربستان است، مسئله نسل جوان است؛ يكى از چندين و چند گره كورى كه به شمشير آل سعود گشوده نخواهد شد. نويسنده كتاب، تصوير جامع و مستندى از طيفهاى مختلف نسل جوان و مسائل آنها با نگاهى به پيشينه و بستر شكلگيرى آن، ارائه مىدهد و با نگرانى و بيم، چشماندازهاى پرمخاطره آن را تصوير مىكند:
آهنگ شتابان افزايش جمعيت، فقر آموزش، اكراه مردان سعودى از اشتغال به كارهاى توليدى و خدماتى، محدوديّتهاى اجتماعى براى اشتغال زنان، نازل بودن سطح دستمزد كارگران خارجى و انعطافناپذيرى ساختار اقتصادى- كه با فساد مزمن و رايج عجين شده است- موجب تنزل معيارهاى زندگى و تشديد عوارض زيانبار بيكارى در ميان جوانان شده است. بسيارى از جوانان، احساس مىكنند كه آينده آنها به سرقت رفته است ... نوجويى و نارضايتى جوانان، ويژه اين يا آن كشور نيست؛ امّا در عربستان سعودى، مشكل جوانان، ابعاد ويژهاى دارد. در كشورى كه از نظر تركيب سنّى جمعيت، يكى از جوانترين كشورهاى جهان است، سرخوردگى جوانان از خانواده و فراتر از آن، از مذهب و رژيم سعودى، روز بهروز آشكارتر مىشود و آبشخور اين سرخوردگى و گسست، احساس بيگانگى آنها نسبت به اين مراجع اتوريته است. بنابر يك بررسى آمارى، ٣١% جوانانِ امروزِ عربستان سعودى برآنند كه: معيارهاى سنّتى، ديگر كهنه شدهاند ... ما جوياى