اشاره: در دومين قسمت از مقاله حاضر برخى از رواياتى كه به طريق اهل سنت از نبى اكرم، صلى‌الله‌عليه‌و آله، نقل شده، مورد بررسى قرار گرفت. در اين قسمت از مقاله نويسنده به بررسى اين موضوع مى‌پردازد كه مصاديق اين امامان دوازده‌گانه كه در روايات پيامبر بدانها اشاره شده، چه كسانى هستند؟

پرسشى كه در اينجا مطرح مى‌شود اين است كه آن امامان دوازده‌گانه، كه پس از رسول خدا خلفا و جانشينان اويند، چه كسانى هستند؟

براى پاسخ به اين پرسش به سراغ روايتى مى‌رويم كه «ابو نعيم اصفهانى» در كتاب «حلية الاولياء» نقل كرده و از آن چنين به دست مى‌آيد كه اين امامان از عترت و خاندان رسول خدايند.

او به اسناد خود از ابن عباس روايت مى‌كند كه رسول خدا، صلى‌الله‌عليه‌وآله، فرمود:

من سره ان يحيى حياتى، و يموت مماتى، و يسكن جنة عدن غرسها ربى، فليوال عليا من بعدى و ليوال وليه و ليقتد بالائمة من بعدى، فانهم عترتى خلقوا من طينتى، رزقوا فهما و علما، و ويل للمكذبين بفضلهم من امتى، القاطعين فيهم صلتى، لاانالهم الله شفاعتى.[١]

هر كس خشنود مى‌شود كه همچون من زندگى كند، همچون من بميرد و در بهشت جاودانى كه پروردگارم آن را بنا كرده، مسكن گزيند، پس از من از على پيروى كند و با هر كس كه از او پيروى مى‌كند هم پيمان باشد. و از پيشوايانى كه پس از من مى‌آيند تبعيت كند؛ چراكه آنها از خاندان من هستند، از سرشت من آفريده شده‌اند، و دانش و بينش به آنها ارزانى شده است. بدا به حال كسانى كه امت من برترى آنها را تكذيب كند، و پيوندى را كه من با آنها دارم بگسلد. خداوند شفاعت مرا شامل حال اين گروه [از امت من‌] نسازد.

ابونعيم به دنبال اين روايت مى‌گويد:

كسانى كه به [مقام‌] پيروى از عترت و خاندان پاكنهاد [رسول خدا] نايل شدند، لبهايشان خشكيده و پيشانيهايشان [بر زمين‌] گسترده است، هر آنچه زودگذر و فنا پذير است در نظر آنها خوار و بى ارزش است و از گردنكشانى كه دنيا را براى خود برگزيده‌اند كناره مى‌جويند؛ آنها كسانى هستند كه رفاه و آسايش را به كنارى گذاشته و از همه لذايذ و شهوات و خوراكيهاى گوناگون و نوشيدنيهاى رنگارنگ چشم پوشيده و در مسير رسولان، اوليا و صديقان راه مى‌سپارند. آنها [دنياى‌] زودگذر و نابود شونده را رها كرده و به [سراى‌] ديرپا و باقى و همجوارى با آن روزى دهنده بسيار بخشنده و آن صاحب نعمتها و بخششها دل سپرده‌اند.[٢]

همچنين او به اسناد خود از «مجاهد» چنين نقل مى‌كند: شيعة على الحلماء، العلماء، الذبل الشفاه، الاخيار الذين يعرفون بالرهبانية من اثر العبادة.[٣] پيروان على، دانشمندان، بردباران و كسانى‌اند كه [از بسيارى روزه‌] لبهايشان‌