ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٧ - پرسش و پاسخ
امر با توجه به قدرت و شيتخداوند قابل انكار نيست، زيرا او خود فرمود:
قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ.[١]
بگو اگر دعاى شما نباشد، پروردگار من به شما عنايتى نمىفرمايد.
با توجه به دلالت همين آيه شريفه است كه مىتوان گفت: عنايت و رحمت و فضل خداوند كه نامحدود و بىانتها نيز مىتواند باشد، به مدد دعا و خواستن از او دستيافتنى است، اگر چه دوران غيبتحضرت مهدى، عليهالسلام، باشد.
٤. در برخى روايات، دعا براى فرج وسيلهاى براى نجات از هلاكتبه شمار آمده است، چنانكه حضرت امام حسن عسكرى، عليهالسلام، مىفرمايد:
به خدا فرزندم مهدى را غيبتى است كه در آن هيچكس از هلاكت نجات نمىيابد مگر كسى كه خداى عز و جل او را بر اعتقاد نسبتبه امامتش ثابت قدم بدارد، و او را نسبتبه دعا براى تعجيل فرجش توفيق عنايت فرمايد.[٢]
بىترديد شرايط سخت دوران غيبتبه گونهاى است كه جز با اعتقاد محكم نسبتبه امامتحضرت مهدى، عليهالسلام، نمىتوان بر اطاعت و تبعيت او باقى ماند و جز با دعا براى نزديكى فرج نمىتوان روح اميد را در دل زنده نگه داشت و در برابر دشواريهاى غيبت مقاومت نمود.
٥. از ديدگاه قرآن و روايات، دعا پشتوانهاى براى زندگى و عاملى براى حركت و پويايى در مسير خواستههاى الهى، و وسيلهاى براى هم جهتساختن نيازها و خواستههاى بشرى با اراده و مشيتخداوند است. با چنين نگرشى، دعا براى فرج خود نوعى تلاش در راستاى موانع ظهور به شمار مىرود و دعاكننده منتظر با شناختى كه از حكمتهاى غيبت دارد، به نوعى خودش را در مسير از بين بردن عوامل طولانى شدن آن، به تكاپو وا مىدارد.
دعا كننده براى فرج چون مىداند كه يكى از عوامل غيبت آماده نبودن شرايط براى حكومت جهانى آن بزرگوار است، مىكوشد تا در حد توان خويش در ايجاد چنين زمينهاى مؤثر باشد و زمانى كه تحقق آنرا از عهده خويش و امثال خويش خارج مىيابد، به رحمت واسعه خداوند اميدوار مىماند.
و چنين است عكسالعمل او در برابر خوف امام زمان، عليهالسلام، از كشته شدن كه به عنوان عملى ديگر در پيدايش و استمرار غيبتبه شمار مىآيد. دعاكننده براى فرج تا آنجا كه مىتواند با شناساندن امام زمان، عليهالسلام، و ايجاد محبوبيت نسبتبه او و برانگيزاندن شوق نسبتبه قيام و جلوههاى ظهور آن بزرگوار در بين مردم، مىكوشد تا به ميزان توانايى خود اين عامل را كم تاثير سازد، چنانكه نسبتبه هر عامل ديگر نيز چنين جهتگيرى و تلاشى در مورد او صادق است. و اين خود والاترين و تعيين كنندهترين خاصيتبراى دعاى فرج است.
٦. در جواب به قسمت دوم سؤال بايد گفت:
آنچه در متن دعاى شريف مورد نظر آمده و به احتمال قوى از ناحيه مقدسه امام زمان، عليهالسلام، روايتشده است،[٣] متضمن نكتهاى تربيتى و پيامى آموزشى است كه همان تسليم بودن در برابر خواسته خداى تبارك و تعالى است. اما اين تسليم بودن هرگز منافاتى با دعا كردن ندارد، چون دعا كردن به خودى خود امرى مطلوب است و در آيات شريفه و روايات فراوان بر آن تاكيد شده است. چنانكه پيامبر، صلىاللهعليهوآله، فرمود:
هيچ چيز نزد خدا گرامىتر از دعا نيست[٤]
و فرمود:
از فضل خدا درخواست كنيد؛ زيرا خداوند دوست مىدارد كه مورد طلب و