گرچه اين آيه در ميان آيات جنگ احزاب است، اما الگو بودن پيامبر، اختصاص به مورد جنگ ندارد، بلكه آن حضرت در همه زمينه‌ها بهترين الگو است. به چند نكته توجّه كنيد:

١- آيه با كلمه «لقد» شروع مى‌شود كه هم حرف لام به معناى قطعاً است و هم حرف «قد». يعنى قطعاً و حتماً پيامبر براى شما الگوست و در الگو بودن او شك نكنيد.

٢- كلمه «كان» به معناى ثبوت و دوام است. يعنى الگو بودن پيامبر در همه عصرها و براى همه نسل‌هاست.

٣- به جاى آنكه بگويد: «رسول اللّه اسوه است»، مى‌فرمايد: «در رسول اللّه اسوه است» «فى رسول اللّه اسوة حسنة» يعنى شما نمى‌توانيد مانند رسول خدا باشيد، ولى مى‌توانيد در لابلاى رفتار و گفتار و اخلاق او، براى خود الگويى بيابيد.

٤- واژه «اسوة» در مورد تأسّى و پيروى از ديگران در كارهاى خوب به كار مى‌رود. در قرآن، اين كلمه، درباره دو پيامبر عظيم الشأن آمده است: يكى درباره حضرت ابراهيم ٧ و ديگرى درباره پيامبر اسلام ٦. جالب آن كه اسوه بودن حضرت ابراهيم در برائت از شرك و مشركان است ولى الگو و اسوه بودن پيامبر در همه امور است:

در مهربانى با زيردستان، گشاده‌رويى با مردم، مشورت كردن، اخلاص، ساده زيستى، تشويق به كسب علم، عبادت، استقامت، در گفتار و عمل، مبارزه با ظلم و ستم، نظم و انضباط، نظافت و بوى خوش، مساوات، همسردارى، محبت به كودكان و ...

چنانكه نقش پيامبر در جنگ احزاب، الگوى فرماندهان است: هدايت لشكر، اميد دادن، خندق كندن، مزاح كردن، شعار حماسى دادن، به دشمن نزديك بودن و استقامت نمودن. حضرت على ٧ فرمود: در هنگامه نبرد، خود را در پناه پيامبر اكرم ٦ قرار مى‌داديم و آن حضرت از همه ما به دشمن نزديك‌تر بود. «اتّقينا برسول اللّه ٦ فلم يكن منّا اقرب الى العدوّ منه»[١]

و ادامه آيه مى‌فرمايد: كسانى مى‌توانند پيامبر را الگوى خود قرار دهند كه قلبشان‌

[١] - نهج البلاغه، حكمت ٢٦٠