ترجمه طبّ الرضا (ع) - امير صادقى، نصير الدين - الصفحة ٨٢ - دو گونه حركت

دو گونه حركت‌

ان الاجسام الانسانية جعلت على مثال الملك فملك الجسد هو القلب‌[١] و العمال الاوصال و العروق و الدماغ و بيت الملك قلبه و ارضه الجسد و الاعوان يداه و رجلاه و شفتاه و عيناه و لسانه و اذناه و خزانته معدته و بطنه و حجابه صدره.

حركات و جنبشهائى كه ارادى و اختيارى ما است كارهائى است كه اعضاء و جوارح انسان (بلكه هر حيوان و موجود زنده) بدستور فرمانفرماى بدن يعنى قلب انجام ميدهد محتاج بتوضيح زياد نيست كه حركات بدن دو گونه است: اختيارى و اضطرارى. اضطرارى آن حركتى است كه بدون مدخليت اراده و ميل ما صورت ميگيرد مانند ضربان قلب و نبض، جريان خون، فعل و انفعالات شيميائى درون معده و روده و مانند ديدن چشم، شنيدن گوش، عمل خيال و فكر، خلاصه كار جمله حواس ظاهر و باطن.

قسمت ديگر حركاتى است كه تحت قدرت و اختيار ما است مانند رفت و آمد و گفت و شنود، معاملات، معاشرات، جنگ و جدال و غيره.

حركات ارادى به نيروى اراده است و اراده از ميل و خواهش پيدا مى‌شود و ميل اگر چه غريزى باشد مانند غريزه جنسى و اشتهاى بغذا و آب تا فايده‌اى برايش تصور نشود و از حيث دارا بودن فايده‌

[١] در نسخه ديگر ترجمه عبارت بقرار ذيل است: پادشاه كشور تن چيزى است كه در قلب ميباشد.