ترجمه طبّ الرضا (ع) - امير صادقى، نصير الدين - الصفحة ٢٩١ - آب چاه

آب چاه‌

و اما مياه الجب فإنها عذبة صافية نافعة ان دام جريها الى ...

اما آبهاى چاه گوارا و صاف و سودمند است اگر جريانش ادامه داشته باشد اما آب دره‌ها و گوديها گرم و غليظاند در تابستان براى آنكه در يك جا راكد است و آفتاب دائما بر آن ميتابد و گاهى آشاميدن چنين آبى باعث توليد صفراء و بزرگى سپرز مى‌شود.

در قانون ميگويد: آبهاى راكد خصوصا آنها كه رويش باز و گرماى هوا در او تاثير كرده باشد از نظر بهداشت مردود و سنگين است و چنين آبى چون بوسيله برف در زمستان سرد مى‌شود مولد بلغم است و چون بر اثر تابش آفتاب در تابستان گرم مى‌شود و متعفن ميگردد مولد صفرا و سوداء است و بعلت كثافت و اختلاط آن با مواد ارضيه و تبخير مواد لطيف و مفيد آن توليد اطحله ميكند پوست بدن را نازك (مايعات داخلى و ترشحات غددى را رقيق ميكند) ميكند. احشاء را (اعضاء داخلى) متصلب ميگرداند گردن و شانه‌ها و بازوها را لاغر و ضعيف ميكند حس جوع و عطش را زياد ميكند ايجاد ثقل و يبوست ميكند، مجارى دفع ادرار و فضولات را مشكل ميكند- و بسيار اتفاق يافته كه حبس البول و استسقاء پديد مى‌آورد گاهى موجب پائين افتادن معده و روده مى‌شود و شخص را گرفتار ذات الريه و بيمارى سپرز ميگرداند، كبدش تنبل و خوراكش كم مى‌شود و در مخاطره جنون و بواسير واقع ميگردد.