اشتباه «راسل» در اين‌جا است كه دين واقعى را با دين كليسا يكى گرفته و لذا مى‌گويد «دين مانع مى‌شود كه فرزندان از آموزش عقلانى برخوردار باشند»، و اگر نزد عالمان واقعى دين، زانوى آموزش خم مى‌كرد، اين‌گونه سخن نمى‌گفت.

در آيين كليسا، اصول مسيحيت جنبه‌ى رمزى دارند و دور از عقلانيّت مى‌باشند، مانند «يكى بودن خدا در عين سه تا بودن»، «يا مرگ فديه‌وار عيسى مسيح»، «گناه موروثى انسان» و مانند آنها.

مسلّما چنين آيينى مانع از آن مى‌شود كه فرزندان ما از آموزش عقلانى برخوردار باشند، ولى آيينى كه اصول تعاليم آن بر برهان و دليل استوار است و پيوسته به مخالفان مى‌گويد هاتوا برهانكم إن كنتم صادقين‌[١] روح عقلانيت را در انسان پرورش داده، و از خرافات به دور مى‌سازد.

در منشور جاودان اسلام، مادّه‌ى «علم» صدها بار تكرار شده، و مردم را به تعقّل و تدبّر در آيات الهى دعوت مى‌كند و تفكر در كاخ آفرينش، را از ويژگى‌هاى بندگان خردمند مى‌داند و چنين مى‌فرمايد:

و يتفكّرون فى خلق السّموات و الأرض ربّنا ما خلقت هذا باطلا[٢]،

[١]. بقره/ ١١١.

[٢]. آل عمران/ ١٩١.