آزادى و دين سالارى - سبحانى، شيخ جعفر - الصفحة ٤٤
خود جامعه در تحصيل آن بكوشد.
در اينجا مطلبى ديگر پيش مىآيد و آن اينكه جامعهها از نظر ظرفيت و پذيرش شرايط مساعد مختلفند، برخى از جامعهها قدرت جذب شرايط را بيش از جامعههاى ديگر دارند و طبعا آزادى در آن جامعه از رشد بيشترى برخوردار بوده و زودتر به مقصد مىرسد در حالىكه در برخى ديگر جريان به گونهى ديگر است. چهبسا پايبندى برخى از جامعهها به يك رشته عادات و تقاليد ناموزون- مانند تقديس گاو در هند- مانع از فراهم گشتن شرايط مناسب براى رشد مىباشد.
انبيا و پيامبران مناديان آزادى به اين معنى بودند، يعنى پس از رفع موانع شرايط تكامل را براى همگان فراهم مىآورند تا جامعه بر اثر رهايى از خرافات و انديشه بتپرستى به كمال مطلوب برسد، و توان خود را به فعليّت برساند.
امير مؤمنان عليه السّلامنقش انبيا را چنين معرّفى مىكنند:
«اصطفى سبحانه من ولده أنبياء أخذ على الوحي ميثاقهم و على تبليغ الرسالة أمانتهم، لما بدل أكثر خلقه عهد اللّه إليهم فجهلوا حقّه، و اتّخذوا الأنداد معه، و اجتالتهم الشياطين عن معرفته، و اقتطعتهم عن عبادته، فبعث فيهم رسله، و واتر إليهم أنبياءه، ليستأدوهم ميثاق فطرته، و يذكّروهم منسيّ نعمته،