پيش‌تر دانستيم كه افسانه ابن سبا چگونه در تاريخ اسلامى، پا گرفت و راه خود را براى نيل به هدفى كه براى آن ساخته شده بود، باز كرد؛ اين هدف اخلال و طعن در عقايد مسلمانان و انداختن آنان در پرده جهالت و نادانى و فريفتگى، نسبت به كسانى بود كه متظاهرانه امورى را به دين نسبت مى‌دادند.

بسيارى از نويسندگان، از شخصيّتهاى بزرگى كه به ادّعاى آنان، دعوت ابن سبا را پاسخ گفته‌اند، تعبيراتى متفاوت دارند.

برخى از آنان از سرِ حسن نيّت، بعضى ديگر از روى بلاهت و گروهى هم از راه غُلُوّ در اين امر داخل شدند ... و يا ديگرتعبيراتِ زشت.

همچنين ملاحظه كرديم كه ابن سبا از چنان قدرت و سلطه‌اى برخوردار است كه عقايد خود را به راحتى منتشر نموده بدون ترس و واهمه از حكومت وقت، يا بيم و پروايى از افكار عمومى، مفاسد خويش را در ميان جامعه پراكنده است تا به جايى كه توانسته بيشتر مسلمانان را از راه راست منحرف كرده از سوى واليان شهرهايى كه از ضدّيّت او با حكومت مركزى و تلاش وى در دعوت مردم به‌