ما خود را ملزم مى‌بينيم كه منبع و مأخذ اين قضيه را مورد بررسى قرار دهيم تا معلوم شود نويسندگان، معلومات خود را درباره اين قصّه از كدام سرچشمه دريافت كرده‌اند؟ زيرا ما برخى از تاريخ نويسان را يافته‌ايم كه مايل به تشكيك در صحّت اين قضيه هستند؛ امّا از آنجا كه مى‌پندارند اين قضيه با روايات متواتر و متعدّد و از راويان ثقه و مورد اعتماد نقل شده است، نمى‌توانند اين مطلب را به صراحت بيان كنند و همين امر موجب مى‌گردد كه نتوانند اين قصّه را به كلّى نفى كنند، ولى از مبالغه‌هاى آن كاسته‌اند.

امّا برخى از آنان به قطع و جزم، صحّت اين افسانه را پذيرفته اند فقط به اين دليل كه راوى آن كسى است كه تِرمِذى در صحيح خود، از او نقلِ روايت كرده است‌[١] و از اختلاط اين دو ديدگاه با يكديگر، امر بر بسيارى ديگر از مورّخان مشتبه شده است.

دكتر ضياء الدين الرّيس مى‌گويد:

«برخى از نويسندگان خواسته‌اند در شخصيّت اين مرد؛ يعنى عبد الله بن سبا تشكيك كنند، امّا روايات از او متعدّد بوده و تواترِ اخبارِ مورّخان راستگو درباره او، اعتقاد به وجود وى را تأييد مى‌كند؛

[١] - صحيح ترمذى: ٥/ ٦٩٧، ح ٣٨٦٦.