البتّه ناگفته نماند كه طبرى هم خود، اين داستان را از زبان طرفداران متعصّب معاويه- كه قصد توجيه كارهاى او را داشته‌اند- نقل كرده است و پر واضح است كه تعصّب مى‌تواند چه تأثيرى در جعل و تحريف حقايق داشته باشد.

امّا درباره جريان ابن سبا و گردش او در مناطق مختلف اسلامى، شكست اقداماتش و بالأخره رسيدنش به مصر و اظهار نظرياتش در مورد رجعت و وصايت در آن جا، و اين كه (به روايت طبرى) داعيان خود را از آن جا به ساير نقاط ارسال كرده و با افراد فتنه‌جو در شهرها مكاتبه نموده و آنان را پنهانى به آنچه در نظر داشته فراخوانده است، تا پايان آنچه طبرى درباره او نقل كرده‌[١] و شيخ ابوزهو و ديگر نويسندگان نيز.

اگر به منبع اصلى اين قصّه مراجعه كنيم خواهيم ديد كه طبرى، طبق مكاتبه سَرِى، از شعيب، از سيف، از عطيه، از يزيد قفعسى، چنين نقل مى‌كند كه گفت:

«عبدالله بن سبا مردى يهودى از اهل صنعا و مادرش سياه پوست بود. وى در زمان عثمان اسلام آورد. سپس در شهرهاى مختلف به گشت و گذار پرداخت و تلاش كرد تا مسلمانان را گمراه كند. وى سفر خود را از حجاز آغاز كرد و سپس به بصره و بعد از آن، به‌

[١] - تاريخ طبرى: ٥/ ٩٨، چاپ اوّل.