عبد الله بن سبا مردى يهودى از اهالى صنعا و مادرش سياه پوست بود. وى در زمان عثمان اسلام آورد، سپس با هدف گمراه كردن مسلمانان، به سفر در بلاد اسلامى پرداخت. وى از شهرهاى حجاز آغاز كرد و سپس به بصره و از آن جا به شام رفت، امّا نتوانست هدف خود را نزد احدى از اهل شام محقَّق سازد و مردم شام، وى را از ديار خود راندند. آنگاه به مصر رفت و از جمله سخنان وى با مردم اين بود كه: عجيب است از كسانى كه معتقد به بازگشت و ظهور عيسى هستند، باز گشت و ظهور محمّد را انكار كنند، در حالى كه خداوند متعال فرموده است: إنَّ الّذى فَرَضَ عَلَيكَ القُرآنَ لَرادُّكَ إلى مَعادٍ؛ همو كه قرآن را بر تو فرو فرستاده، تو را به موطنت باز خواهد گرداند (و محمّد سزاوارتر از عيسى به بازگشتن است ...).

سپس به آنان مى‌گفت: هزار پيامبر بوده‌اند و هر كدام، وصيى داشته‌اند و وصى محمّد (عليهما السلام) على است؛ پس محمّد، خاتم پيامبران و على، خاتم اوصياست.

سپس به آنان مى‌گفت: عثمان اين خلافت را به ناحق گرفته و اين (على) وصى رسول خداست، پس در اين راه قيام كنيد و عثمان را به تحرّك وا داريد و مخالفت با او را با اعتراض به اميران خود آغاز كنيد؛ امر به معروف و نهى از منكر را آشكار كنيد تا مردم را به سوى خود جلب نماييد ...