صاحب سرمايه جايز نيست، و نسبت به خمس هم صاحب سرمايه بايد خمس سرمايه را بپردازد و خمس سود هم بر عهده كاسب است كه مالك آن شده، البته در صورتى كه در مؤونه سال صرف نشود، و اللّه العالم.

١١١٣

- اين جانب در مناقصه‌اى كه از طرف پيمان خريد مؤسسه نيروى هوايى براى خريد ليمو خشك منتشر شده بود شركت كردم، در همان جلسه قرارداد منعقد شد كه مقرر مى‌دارد از تاريخ انعقاد قرارداد به مدت يك سال به خريدار ليمو تحويل شود ولى پس از گذشت سه ماه اطلاع دادند كه ليمو تحويل دهيد، قيمت ليمو در روز مناقصه هر كيلو مبلغ ٧٠٠/ ١٣ ريال اعلام شده بود ولى در سه ماه بعد قيمت هر كيلو ٠٠٠/ ٢٣ ريال شده، نه تنها قيمت ليمو در طول سال كاهش نداشته بلكه به دو برابر قيمت ترقّى كرده است.

البته لازم به ذكر است كه در اين معامله هيچ‌گونه بيعانه براى انجام معامله از طرف خريدار به فروشنده پرداخت نگرديده است. آيا از نظر شرعى اين جانب موظف هستم ليمو را با قيمت اوليه در اختيار خريدار قرار دهم.

بسمه تعالى‌

- مورد مذكور بيع سلم است و چنانچه هيچ مقدار از ثمن در مجلس بيع پرداخت نشده، بيع مذكور باطل است؛ و اگر مقدارى از آن پرداخت شده، فقط نسبت به آن بيع صحيح است، و اللّه العالم.

١١١٤

- شخصى مزد قالى‌بافى خود را چك سه‌ماهه به او داده‌اند، چك را پيش شخص ثالثى مى‌برد نقد كند و با رضايت دو طرف كمتر از مقدار چك پول نقد دريافت مى‌كند.

لطفا بفرماييد معامله ربا است يا خير؟

بسمه تعالى‌

- معامله به نحوى كه در سؤال ذكر شده مانعى ندارد، و اللّه العالم.

١١١٥

- شخصى جنس فروخته چك مدت دار به او داده‌اند، پيش شخص ثالثى مى‌برد نقد كند و با رضايت دو طرف كمتر از مقدار چك پول نقد دريافت مى‌كند، لطفا معامله ربا است يا خير؟

بسمه تعالى‌

- معامله مزبور مانعى ندارد، و اللّه العالم.