- چنانچه احتمال مى‌دهيد كه قول دو شاهدى كه از اهل خبره هستند و اعلميت مجتهد را خبر داده‌اند با قول بقيه اهل خبره معارض نيست در اين صورت تحقيق و فحص از اهل خبره ديگر لازم نيست، و اللّه العالم.

٢٦

- تاكنون در بقاء بر تقليد از ميت، به اجازه مجتهد غير اعلم عمل مى‌كرديم، اگر در اين مورد اجازه اعلم شرط باشد، آيا واجب است بر ما عدول به اعلم و طلب اجازه از او در بقاء بر تقليد ميت؟

بسمه تعالى‌

- در مسأله بقاء بر تقليد بايد به مجتهد زنده اعلم يا محتمل الاعلميه رجوع نموده و بر طبق فتواى او عمل نمايد، و اللّه العالم.

٢٧

- آيا عدول از اعلم (چه اعلم ميت باشد چه حىّ) به غير اعلم جايز است؟

بسمه تعالى‌

- عدول از مجتهد زنده اعلم به غير اعلم جايز نيست و نسبت به مجتهد ميت كه اعلميت او احراز شده در مسائلى كه شخص در زمان حيات از او ياد گرفته بايد به تقليد او باقى باشد و عدول به مجتهد زنده جايز نيست، و در غير آن مسائل بايد به مجتهد زنده اعلم يا محتمل الاعلميه رجوع نمايد، و اللّه العالم.

٢٨

- مسائلى را كه احتياط واجب بوده آيا حال من مى‌توانم بگويم كه اين اعمالى كه از شما تقليد مى‌كردم و احتياط واجب بود مثلا از فلان تقليد كرده‌ام مثلا مسح پا را من تا حال نمى‌دانستم فتواى شما را. آيا حال مى‌توانم آنهايى را كه انجام داده‌ام به نيت تقليد از كس ديگرى بگيرم؟

بسمه تعالى‌

- در مسائلى كه ما احتياط كرده‌ايم مى‌توانيد در آن مسائل با رعايت الاعلم فالاعلم به مجتهد ديگر رجوع كنيد و رجوع بعد از عمل هم مانعى ندارد، و اللّه العالم.

٢٩

- آيا وكالت در تحقيق مرجع اعلم درست است؟ مثل وكالت پسر براى پدر و زن براى شوهر؟

بسمه تعالى‌

- چنانچه پدر اطمينان دارد كه پسر به طريق شرعى تحقيق كرده و اعلم را تشخيص داده مى‌تواند به گفته او عمل كند، و همين طور است نسبت به زن و شوهر، و اللّه العالم.

٣٠

- اگر بچه مميز قبل از سنّ تكليف و رسيدن بلوغ با تحقيق از مجتهد اعلم جامع الشرائط