- در فرض سؤال، عمل آن عالم دليل بر وقف بودن زمين نمى‌باشد و چنانچه در زمين مزبور همه مردم بارهاى گندم و جو را در آنجا مى‌گذاشتند و اختصاص به بعضى نداشت، زمين مزبور حريم آسياب حساب مى‌شود و حكم ملك وقف را ندارد، و اگر آنجا بنا احداث كنند مى‌توانند آن را اجاره دهند، و نيز مى‌توانند در آن زمين براى خادم مسجد خانه بسازند، و اللّه العالم.

١٢٦٢

- در روستايى مسجدى تجديد بنا شده، و فرد خيّرى قطعه زمين در حدود ٢٠ مترى به مسجد بخشيده است، ولى آن قطعه زمين با مسجد فاصله دارد، يك خانه مسكونى ما بين مسجد و زمين فاصله افتاده است؛ اين زمين بخشيده شده به مسجد در حال حاضر كاربردى ندارد جهت مسجد. با توضيحات فوق خواهشمند است به سؤالات زير پاسخ دهيد:

آيا صيغه وقف بر آن زمين اطلاق مى‌شود؟

خريدوفروش و تبديل به احسن كردن آن جايز است يا خير؟

لازم به ذكر است فردى كه منزل مسكونى ايشان ما بين مسجد و قطعه زمين واقع شده است مقدارى جهت مسجد داده، و قصد دارد قطعه زمين مسجد را خريدارى نمايد.

بسمه تعالى‌

- وقف كردن براى مسجد از طرف مالك است. لذا اگر خودش گفت كه وقف براى مسجد نمودم و تحويل داده، نمى‌شود فروخت و بايد براى مسجد از آن استفاده شود مثل وضوخانه و امثال آن، و اللّه العالم.

١٢٦٣

عليه السّلام در موقعيتى واقع شده كه در حال تلف است بر اثر بى‌آبى و جهات ديگر، شخصى حاضر شده زمين مزروعى آباد و به همان مقدار در جاى آباد بدهد. آيا متولّيان مجازند به تعويض ملك يا خير؟

بسمه تعالى‌

- اگر ممكن باشد از عين موقوفه استفاده شود و لو از طريق ديگر مثل اجاره دادن براى كارخانه و مثل آن بايد و عين زمين محفوظ بماند و عائدش صرف در جهت وقف‌