- اگر احرام حج را فراموش كرد و متذكّر نشد مگر بعد از اعمال منى و قبل از اعمال خمسه مكّه تكليف چيست؟ اگر به همين حال باقى اعمال را انجام دهد حج مجزى است يا خير؟ حكم آن را بيان نماييد.

بسمه تعالى‌

- حج مجزى است ولى بنا بر احتياط اگر شخص در فرض مزبور نائب از ديگرى و اجير باشد در اجرت به نسبت ترك احرام حج با مستأجر مصالحه نمايد، و اللّه العالم.

٨٩٨

- پسر ١٢ ساله‌اى را محرم كرده‌اند به احرام حج و براى رعايت حالش شب مشعر او را از عرفات با ماشين بانوان و ضعفا فرستاده‌اند و در تمام شب خواب بوده و پس از منقضى شدن وقت وقوف اضطرارى مشعر متوجه مسأله شده‌اند، آيا مجرد عبور از مشعر الحرام كفايت از وقوف مى‌كند يا خير؟ و بر فرض ثانى آيا وقوف اختيارى عرفه تنها كفايت نمى‌كند؟ و در هر حال حج را با اين نحو به اتمام رسانده چه تكليفى بر اين صبى مميّز است؟ و آيا تكليفى بر ولى وجود دارد؟

بسمه تعالى‌

- اگر قبل از خواب قصد وقوف مشعر را داشته، مجزى است، وگرنه وظيفه اتيان به عمره مفرده بوده، و در فرض مزبور كه طفل عدول به عمره مفرده نكرده و ماه ذى حجه گذشته چيزى بر او نيست، و اللّه العالم.

٨٩٩

- قرشيّه و غير قرشيّه بعد از پنجاه سال تا شصت سال احتياط بايد كند به جمع بين حائض و اعمال مستحاضه، در طواف وظيفه او چيست؟

بسمه تعالى‌

- به مقدار لازم براى طواف و نماز آن داخل مسجد شود و براى آن نائب هم بگيرد و در فرض امكان تأخير بايد اعمال را تأخير بيندازد و اگر در طواف عمره تمتع باشد چنانچه در هنگام احرام بستن اينگونه باشد و تا آخر وقت ادامه پيدا كند طواف و نماز