- تقليد: ياد گرفتن احكام دين از شخصى است كه عالم به احكام باشد، و اين حرف كه از خودم تقليد مى‌كنم كلام باطلى است، شخص نمى‌تواند هم جاهل به احكام باشد و هم عالم به احكام. كسى كه مجتهد نيست بايد در مسائل مورد ابتلا از مجتهد جامع الشرائط اعلم يا محتمل الاعلميه تقليد كند، و اللّه العالم.

٥٥

- آيا در ثبوت ماه بايد از مرجع تقليد خود تبعيت نمود؟

بسمه تعالى‌

- در ثبوت اوّل ماه اگر اطمينان حاصل شد و لو به گفته مرجع ديگر مى‌توان عمل كرد، و اللّه العالم.

٥٦

- آيا كسى بدون دليل شرعى، مثلا از روى دلخواه يا رعايت بعضى ملاحظات سياسى، مى‌تواند مرجع تقليد خود را عوض كند؟ زيرا شايع است كه مى‌گويند مثلا فلان مجتهد از مسائل سياسى بى‌اطلاع است و به اين دلايل تمسّك كرده و تقليد خود را عوض مى‌كنند. يا مى‌گويند فلان مرجع چون در خارج از كشور است و از اين قبيل تحليلها، نظر مبارك چيست؟

بسمه تعالى‌

- شرايط جواز تقليد در رساله عمليه ذكر شده و آنچه در سؤال آمده مانع از جواز تقليد نمى‌شود، و اللّه العالم.

٥٧

- آيا لازم است كه بقاء بر ميّت مستند به فتواى مجتهد زنده معيّن و مشخص باشد يا به فتواى غير معيّن هم جايز است؟

آيا بقاء بر تقليد ميت با اجازه اعلم مراجع زنده بايد باشد يا با اجازه غير اعلم هم جايز است؟

بسمه تعالى‌

- در مسأله بقاء بر تقليد بايد به مجتهد زنده اعلم يا محتمل الاعلميه رجوع نمايد و در خصوصيات مسأله به فتواى او عمل كند، و اللّه العالم.

٥٨

- آيا تقليد از مجتهد متجزّى جايز است؟

بسمه تعالى‌

- بايد از مجتهد اعلم يا محتمل الاعلميه تقليد نمود، و اللّه العالم.