إستفتائات جديد - تبريزي، ميرزا جواد - الصفحة ٢٢٨ - دروغ

بسمه تعالى‌

- تعدّى از مقدار متعارف در هر چيز اسراف است، و اگر به نحوى از آب استفاده شود كه مردم محروم شوند جايز نيست، و اللّه العالم.

١٠٢٤

- مخارجى كه براى اموات صورت مى‌گيرد، اطعامهاى مفصل در تالارها، تاج گلهاى گران قيمت، با توجه به وجود معضلات اجتماعى مانند فقر، كمبود مراكز عام المنفعه مانند مساجد، مدارس، درمانگاه، به نظر حضرتعالى صرف چنين مخارج پرهزينه براى ميت چگونه است؟

بسمه تعالى‌

- امور مزبور داخل در اسراف مال است و اشكال شرعى دارد، اگر بخواهند مالى را براى ميت صرف كنند مناسب است آن را در انجام تكاليفى كه ميت انجام نداده و بر عهده او باقى مانده صرف كنند، و نيز در احسان و اطعام به فقراء و غير آن از خيرات صرف كنند تا ثواب آن به ميت برسد، و اللّه العالم.

بهتان‌

١٠٢٥

- آيا خسارت معنوى قابل مطالبه است؟ مثلا كسى كه به ديگرى افتراى زنا زد مى‌توان طلب مال از او كرد؟

بسمه تعالى‌

- شخص متهم به جهت تهمتى كه به او زده شد طلب مال نمى‌تواند بكند، ولى بايد تهمت‌زننده تهمت را در مقابل كسانى كه بهتان زده است تكذيب نمايد، و اگر بهتان نسبت زنا بوده است حدّ قذف دارد، و اللّه العالم.

دروغ‌

١٠٢٦

- تقلّب در آزمون و مواد امتحانى مدارس، ورودى دانشگاهها، براى تعيين شغل و اعطاى مدرك و ... چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى‌

- دروغ حرام است هرچند به فعل باشد، و اينكه شخص چيزى را كه از او نيست اظهار كند كه از او است دروغ و حرام است، و نيز مخالفت با مقررات اشكال دارد، و اللّه العالم.