- كسى كه قصد ازدواج با دخترى را دارد- يعنى اگر دختر را ديد و ظاهر او را پسنديد با او ازدواج خواهد كرد- مى‌تواند براى اطلاع به سر و صورت و موى دختر نگاه كند و در آن زمان با او صحبت كند، و اللّه العالم.

١٣٦٧

- پسرى با دخترى ازدواج نموده و در دفترخانه به ثبت رسيده است. پسر ادّعا مى‌كند قبل از عقد خواهر كوچك را نشان داده‌اند، ولى بعد از عقد معلوم مى‌شود دختر بزرگ در سند ازدواج به اسم عيال ثبت شده، بانوانى كه در عقدخوانى بوده‌اند از دو يا سه نفر بيش نبوده و از هيچ يك از آنها استشهاد مقدور نيست و از كسان و فاميلهاى دختر نيز در جلسه نبوده و خود پسر نيز با خانواده دختر رابطه نداشته‌اند و والدين دختر نيز مدّعى هستند كه قبل از عقد و بعد از عقد، پسر همان دختر بزرگ را ديده و به اين ادّعا نيز دليلى ندارند. حالا قول كداميك از پسر يا دختر مقدم بر ديگرى است؟

بسمه تعالى‌

- در فرض مذكور چنانچه در محاكم شرعيه پيش حاكم شرع يكى از دو منكر اقرار كند يا مدّعى بيّنه شرعى اقامه كند آن متّبع است. و اگر نه بيّنه شرعى از مدّعى و نه اقرار از منكر باشد دختر كوچك قسم مى‌خورد بر عدم تزويج با پسر و ادّعاى پسر بر تزويج با او ساقط مى‌شود، و پسر هم قسم مى‌خورد بر عدم تزويج با دختر بزرگ و ادّعاى دختر بزرگ و اهلش ساقط مى‌شود و حكم به بطلان نكاح مى‌شود و حقّ مطالبه نصف مهر را از پسر ندارند، و اللّه العالم.

١٣٦٨

- شوهرم از سال ١٣٥٧ مدت ٢٢ سال است اين جانبه و دو فرزندش را گذاشته و رفته و ديگر برنگشته است و ٢٢ سال است مفقود الاثر است، در اين مدت در جستجوى شوهرم بودم و هر تحقيقى ممكن بوده نموده‌ام اثرى از آن به دست نيامده است، از زنده بودنش نااميد شدم برايم يقين شده فوت كرده است، ارشاد فرماييد با توجه به مراتب فوق آيا مى‌توانم با مرد ديگرى ازدواج نمايم يا خير؟

بسمه تعالى‌

- چنانچه يقين داشته باشيد كه شوهرتان فوت كرده است و از موقع يقين كردن‌