- الف- يك برگ كاغذ كه حاوى سؤالاتى درباره سخنرانى تلويزيونى آقاى ... مى‌باشد، مى‌فروشند بمبلغ ١٠ تومان و سپس بخاطر اينكه بچه‌هاى مدرسه تشويق شوند، جايزه‌اى به افرادى كه سؤالات را صحيح گفته‌اند مى‌دهند، خريدن كاغذ به مبلغ فوق و گرفتن جايزه در صورت صحيح بودن جواب چه صورت دارد؟ آيا بين اينكه جايزه را از جمع‌آورى مبلغ فوق يا پول ديگر بدهند فرقى است يا نه؟

ب- يك برگ كاغذ را كه حاوى سؤالاتى است مى‌دهند و مى‌گويند «شركت كنندگان در مسابقه بايستى مبلغ ٢٠٠ تومان به فلان شماره حساب بريزند تا در صورت موفق بودن و جواب صحيح دادن به سؤالات، در قرعه‌كشى شركت دهيم و اگر قرعه به نام كسى در آيد جايزه به او تعلق مى‌گيرد»، در اين صورت پول به حساب ريختن و سپس گرفتن جايزه در صورت صحيح بودن سؤالها چه صورت دارد؟

بسمه تعالى‌

- چنانچه كاغذ مذكور فى نفسه ماليت داشته باشد- بطورى كه بدون شرط شركت در مسابقه هم آن را مى‌خرند و براى آن پول مى‌پردازند- خريد آن و گرفتن جايزه براى جواب دادن به سؤالات (چه با قرعه‌كشى باشد يا بدون آن، و چه جايزه از همان پولها باشد يا از پول ديگر) مانعى ندارد؛ و چنانچه كاغذ فى نفسه ماليت نداشته باشد، خريد آن براى گرفتن جايزه از مصاديق قمار حساب مى‌شود و جايز نيست، و نيز واريز كردن پول براى شركت در قرعه‌كشى كه در صورت صحيح بودن جوابها و به نام در آمدن قرعه، به شخص جايزه بدهند از مصاديق قمار بوده و جايز نيست، و اللّه العالم.

شطرنج‌

١٧٦٨

- شطرنج امروزه در كشور ما على الظاهر از حالت قمار بودنش خارج شده است. آيا در اين صورت شك و ترديدى در عدم حرمت آن وجود دارد يا خير؟

بسمه تعالى‌

- تا احراز نشود كه در تمام مجتمعات و لو غير اسلامى از آلت قمار خارج شده،