إستفتائات جديد - تبريزي، ميرزا جواد - الصفحة ٢٤١ - معامله
كه آن را به هر مقدار كه مىخواهد كم كند و بقيه پول چك را نقدا بپردازد، آن شخص كه پول نقد دارد مىگويد كه من ١٠٠ تومان پول نقد دارم، لذا صاحب چك چون خودش دسته چك دارد مبلغ ١١٥ تومان از آن را به دسته چك خود مىنويسد و به كسى كه پول دارد مىدهد و ١٠٠ تومان را نقدا مىگيرد، لطفا بفرماييد آيا جايز است يا نه؟ و در صورت عدم جواز، اگر اين مسأله براى كسى رخ داد چه كار بكند با اينكه مىداند اگر به صاحب چك بگويد كه اين كار ما جايز نيست و بايد پول نقد مرا بدهى و چك خود را دريافت كنى، آن شخص مقدار اضافى را مىبخشد؟
بسمه تعالى
- معامله به نحو مزبور جايز نيست، صاحب چك كه طلبكار است مىتواند چك بدهكار خود را كه مدتدار است به مبلغ كمتر به نقد بفروشد. و در مورد سؤال چنانچه طلبكار چك دويست تومانى بدهكار را به او بدهد او دو چك يكى به مبلغ صد و پانزده تومان و ديگرى به مبلغ هشتاد و پنج تومان بگيرد و چك صد و پانزده تومانى مدتدار او را به شخص ديگر به صد تومان بفروشد مانعى ندارد، و اللّه العالم.
١٠٧٦
- يك سرمايهدار تاجر جنس يا اجناسى در بازار مىآورد و به قيمت ارزان مىفروشد با اين قصد كه ديگران را ورشكست كند يا اينكه جمع اموال كند و در نتيجه احتكار مال كند، آيا اين جايز است يا نه؟
بسمه تعالى
- اينكه كارى بكند به هدف اينكه ديگران ضرر بكنند جايز نيست، ولى اگر به اين غرض باشد كه آنها كمتر نفع ببرند مانعى ندارد، و اللّه العالم.
١٠٧٧
- عرض مىشود كه شخصى در كويت با شخصى در ايران قرارداد مىبندد كه مبلغ هزار دينار براى طرف ايرانى بفرستد و آن طرف از ايران كالايى بخرد و به كويت بفرستد و طرف كويتى آن را در كويت بفروشد و سودى دريافت كند و آن سود به نحو مشاركت بين آن دو تقسيم شود، و آن شخص كويتى مبلغ را به طرف ايرانى ارسال مىدارد، بعد از مدتى طرف ايرانى عمل به قرارداد نمىكند و حال كه طرف ايرانى مىخواهد مبلغ را ادا كند، آيا بايد دينار بدهد يا تومان با اينكه در وقت ارسال مبلغ و حواله مبلغ هزار دينار معادل يك ميليون تومان بوده و الآن كه مىخواهد ادا كند