- شخصى جنب بود قبل از غسل متوجه شد، مانعى روى بدن او وجود دارد كه مانع از رسيدن آب به پوست است ولى هنگام غسل غفلت كرد و مانع را برطرف نكرد و فراموش كرد و غسل كرد و بعد از پنج روز متوجه شد و ديد هنوز مانع وجود دارد و در اين پنج روز روزه بوده و در ماه رمضان بوده، آيا روزه را بايد قضا كند يا خير؟

بسمه تعالى‌

- در فرض سؤال، قضاى روزه‌ها لازم نيست و نمازهايى را كه در آن پنج روز خوانده بايد آنها را قضا كند، و اللّه العالم.

٥٥٠

- من از سنّ بيست سالگى روزه نگرفته‌ام و علت آن ضعف بدنى و نادانى و ندانستن مسائل شرعى و حرفهاى خانواده كه «تو ضعيفى نمى‌خواهد روزه بگيرى» بوده است. بفرماييد بر روزه‌هايى كه من نگرفته‌ام آيا كفاره واجب مى‌شود؟ و اگر مى‌شود كفاره اين مدتى كه من روزه نگرفته‌ام (پنج ماه و نه روز) چقدر مى‌شود؟

بسمه تعالى‌

- چنانچه به خيال اينكه ضعيف هستيد و روزه بر شما واجب نيست روزه را نگرفتيد كفاره واجب نيست فقط روزه‌هاى فوت شده را بايد قضا كنيد، و اگر بدون عذر روزه‌ها را افطار كرديد بايد علاوه بر قضاى روزه‌ها كفاره هم بپردازيد و در قضاى روزه‌ها براى هر روز روزه كه فوت شده يك روز بايد قضا نمايد و ترتيب در قضاى روزه لازم نيست، و چنانچه روزه‌هاى فوت‌شده هر سال را تا ماه رمضان سال آينده نگرفته‌ايد بايد براى تأخير فديه بپردازيد، و اللّه العالم.

٥٥١

- چند سالى به علت مريضى كه هم خودم خوف ضرر داشتم هم دكتر گفته بود روزه نگرفته‌ام و كفاره داده‌ام ولى امسال نزديك ماه رمضان باز خوف ضرر داشتم به تشخيص خودم و الحمد للّه گرفتم و ضرر مهمى ظاهر نشد، سؤال اين است كه قضاى‌