- چنانچه از وقت بدست آوردن پول سال گذشته خمس لازم است، اگر قبل از خريد زمين بر پول سال گذشته و بعد آن را براى خريد زمين صرف نموده‌اند خمس آن پول را بايد بپردازند و اگر قبل از گذشت سال بر پول با آن زمين خريده‌اند در فرض سؤال كه در سال تهيه پول در آن ساكن نشده‌اند بايد خمس زمين را بپردازند، و اللّه العالم.

٨٢٣

- شخصى روستايى مبلغى قرض نموده و يك قطعه زمين ساختمان خريده در شهر و تدريجا كسب و كار كرده و وسايل ساختمان را هم خريدارى نموده و زمين را به صورت ساختمان درآورده قرضش را هم پرداخت نموده و ساختمان مزبور از مايحتاجش هم اضافه مى‌باشد و هم بنا ندارد بفروشد با توجه به اينكه ساختمان با زمينش به مبلغ يك ميليون تومان خرج برداشته و امّا فعلا قيمتش چهار ميليون تومان مى‌باشد، آيا بايد خمس يك ميليون تومان خرج شده را بدهد و يا بايد خمس چهار ميليون تومان را بدهد؟ توضيحا بيان فرماييد.

بسمه تعالى‌

- از خرج‌هايى كه براى زمين و ساختمان كرده آن مقدار را كه قرض كرده و بتدريج از درآمد بين سال قرض خود را اداء نموده، همان مبلغى را كه خرج كرده بايد تخميس كند و آنچه را كه از درآمد بين سال براى ساختمان و زمين خرج كرده، ما به ازاء آن را بايد به قيمت فعلى تخميس كند، مثلا اگر نصف يك ميليون را قرض كرده و به تدريج اداء نموده و نصف ديگر را از درآمد بين سال خرج كرده نسبت به نصف زمين و ساختمان همان نيم ميليون را كه قرض كرده تخميس كند كافى است و نسبت به نصف ديگر زمين و ساختمان بايد آن را به قيمت فعلى تخميس كند، و اللّه العالم.

٨٢٤

- شخصى بعضى موارد را در بين سال خريدارى مى‌كند كه حتى يك بار هم مورد استفاده قرار نمى‌گيرد و دست نخورده باقى مى‌ماند (ولى خريد اين وسايل براى منزل است نه براى فروش آنها)، و همچنين مواد غذايى كه در طول سال معمولا آخر سال اضافه مى‌آيد كه معمولا حساب كردن آنها مشكل است در اين گونه موارد چگونه عمل شود؟