نان از دادن باقيمانده پول عذر مى‌خواست و شما هم اعراض نكرده‌ايد، در اين صورت مى‌توانيد به مقدار پولهاى باقيمانده از نان آن نانوايى بگيريد، و اللّه العالم.

ربا

١١٦٣

- آيا شخصى كه ربا مى‌دهد بر او حكم وضعى است يا تكليفى؟

بسمه تعالى‌

- ربا حرمت وضعى و تكليفى دارد و اگر بيع ربوى باشد حرام و باطل است، و اللّه العالم.

رشوه‌

١١٦٤

- آيا گرفتن رشوه حلال، كراهتى دارد؟

بسمه تعالى‌

- رشوه در باب قضا حرام است، و رشوه دادن و رشوه گرفتن در ادارات هم اگر موجب اخلال به نظم اداره شود جايز نيست و بايد مقررات رعايت شود، و اللّه العالم.

ردّ مظالم‌

١١٦٥

- آيا ردّ مظالم را مى‌توان بدون اجازه حاكم شرع به مستحق يا به طلبه‌اى كه نياز دارد بدهيم؟ و آيا مى‌شود به نيابت از ميت ردّ مظالم داد؟

بسمه تعالى‌

- بنا بر احتياط ردّ مظالم بايد به اذن حاكم شرع به فقير صدقه داده شود، و دادن ردّ مظالم از طرف ميت مانعى ندارد، و اللّه العالم.

مجهول المالك‌

١١٦٦

- پولى كه خوانندگان در مراسم عروسى جمع مى‌كنند چه حكمى دارد؟ با توجه به اينكه از وزارت ارشاد مجوز دارند؟

بسمه تعالى‌

- كسب از طريق موسيقى لهوى و غناء باطل كسب حرام است و پولى را كه مى‌گيرد مالك نمى‌شود، و مجوز وزارت ارشاد در حكم شرعى اثرى ندارد، و اللّه العالم.