تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٧٣ - نکتهها

نکته‌ها

آیا ذو القرنین پیغمبر بود؟
بنا بر روایاتی که از اهل بیت علیهم السّلام نقل شده، ذو القرنین پیغمبر نبوده بلکه بنده‌ای از بندگان شایسته خدا بوده است.
در تفسیر عیاشی از امیر المؤمنین علیه السّلام نقل گردیده است: ذو القرنین نه نبی بود و نه رسول، بلکه بنده‌ای بود که خدا را دوست داشت، خدا نیز او را دوست داشت ... این روایت از ابو الطفیل و اصبغ بن نباته از علی علیه السّلام و از ابو بصیر از حضرت باقر و از برید بن معاویه از حضرت باقر و صادق علیهما السّلام نقل گردیده است، این مطلب از طریق اهل سنّت نیز منقول است. به موجب بعضی از روایات او، پیغمبر بود در این زمینه به تفسیر عیاشی و تفسیر برهان رجوع شود.
بنا بر قول اول: برای توجه قُلْنا یا ذَا الْقَرْنَیْنِ که خدا به او خطاب فرموده است دو راه می‌ماند اول اینکه او از جانب پیغمبری به حکومت مأذون بود و به دستور او عمل می‌کرد مانند طالوت که یک نفر پیغمبر او را به حکومت منصوب کرد و گفت: دستور خدا چنین است: وَ قالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَکُمْ طالُوتَ مَلِکاً بقره/ ٢٤٧، بنا بر تحقیقات ابو الکلام آزاد دانشمند هندی گویا دانیال یکی از انبیای بنی اسرائیل با او بوده باشد.
دوم: اینکه مطالب حقه از جانب خدا به او الهام می‌شده است، مانند مادر موسی، ولی این بعید است.
ذو القرنین و سد او:
ناگفته نماند: روایات و اقوال مفسران درباره این شخص و سدی که ساخت و یأجوج و مأجوج به قدری پیچیده و مختلف است که نمی‌شود راه مشخصی از آنها به دست آورده و ارائه داد، نگارنده