تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٣٥ - اشاره
نکتهها
اشاره
روح مستقل و مجرد: در سوره حجر ذیل آیه فَإِذا سَوَّیْتُهُ ... در
نکتهها در باره روح مجرد و مستقل سخن گفته شد، پیش از آنکه در زمینه آیه
یَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ ... سخن بگوئیم باید بدانیم که مسئله روح و
نفس و بقاء روح پس از مرگ از امّهات معارف اسلامی است، نیمی از معارف اصیل
غیر قابل انکار اسلامی، در اصالت روح و استقلال آن از بدن و بقاء بعد الموت
آن استوار است، تمام آیاتی که صریحا زندگی بلافاصله پس از مرگ را بیان
میکنند دلیل است که قرآن روح را واقعیتی مستقل از بدن و باقی بعد از فنای
بدن میداند ... تنها قرآن نیست که اصالت روح را در آیات متعدد خود تأیید
کرده است بلکه در حد تواتر در کتب حدیث و دعا و نهج البلاغه از جانب رسول
اکرم و ائمه اطهار این مطلب تأیید شده است.
حقیقت این است که انکار روح،
یک اندیشه کثیف متعفن غربی است که از حسگرایی و مادیگرایی غربی سرچشمه
میگیرد و متأسفانه دامنگیر برخی از پیروان با حسن نیت قرآن هم شده است [١].
پس
از روشن شدن این سخن، به نظر من مراد از روح در یَسْئَلُونَکَ عَنِ
الرُّوحِ ... روحی است که در بدن انسان است، چون مسأله روح و بدن از قدیم
الایام در سر زبانها و مورد بحث و نقد بوده است، مخصوصا که در مجمع البیان
نقل شده: یهود به مشرکان گفتند از محمّد صلی اللَّه علیه و آله بپرسید روح
چیست؟ اگر گفت میدانم بدانید که پیغمبر نیست و اگر اظهار بیاطلاعی کرد
بدانید که پیغمبر است ...
در مقابل سؤال آنها، چون حقیقت روح بر ما شناخته نیست و نخواهد بود،
[١] این عبارت از مرحوم شهید مطهری است (حیات اخروی ص ١١).