تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٠٥ - شرحها
مت: این کلمه از باب «مات یموت» و «مات یمیت» هر دو آمده است هزوا: هزو و هزء: مسخره کردن که حکایت از تحقیر مسخره شده دارد آن بر وزن عنق به معنی مسخره شده است، یعنی مصدر از برای مفعول.
عجل: (بر وزن شرف) به معنی عجله است، شاید آن کنایه از مبالغه انسان در عجله باشد، از ابو عبیده و جماعتی نقل شده که به معنی خاک است ولی این خلاف ظاهر است.
شرحها
در آیات گذشته شبهه وجود خدایانی غیر از خدا، و معبود بودن ملائکه، نقل و
رد شد لذا در این آیات در چهار آیه اول به توحید خدا استدلال شده و اینکه
گرداننده جهان و مدبر آن فقط خدای تعالی است بودن خدایانی جز خدا پوچ و
باطل است، هر چهار آیه از یک نظام متقن و منسجم حکایت میکند: تشکیل
آسمانها و زمین، ایجاد آب که بدون آن موجود زنده به وجود نمیآمد، استقرار
زمین در اثر به وجود آمدن کوههای بزرگ، ایجاد راهها در روی زمین برای
انتقال از جایی به جایی، سقف محفوظ بودن آسمان که گفته خواهد شد، به وجود
آمدن شب و روز، حرکت آفتاب و ماه در مدار خود، همه حاکی از آن است که
گرداننده این نظم یک اراده و یک مشیت است و تدبیر دیگری در کار نیست و گر
نه چنان که در آیه ... لَفَسَدَتا ... گفته شد جهان به وجود نمیآمد.
آن
گاه: سخن مشرکان که آن حضرت خواهد مرد و ما از دستش خلاص میشویم و اینکه
او را تحقیر و مسخره میکردند و وعده عذاب را دروغ میپنداشتند نقل و جواب
داده شده است.