تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١١٠ - شرحها
تا تو را برانند و بیرون کنند.
خلافک: منظور از «خلاف» در آیه بعد و پشت سر است «خلافک» بعد از تو.
سنة: طریقه. طبرسی فرموده: سنّت، طریقه و سیره نظیر هم هستند.
تحویلا: تبدیل و تغییر. یعنی کسی قدرت تغییر دادن سنّت خدا را ندارد.
شرحها
به نظر میآید که آیات اولی در تکمیل مطلب آیات گذشته است، بدین بیان که
آیه قُلِ ادْعُوا الَّذِینَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ و بعد آن در
صدد نفی خدایان باطل بود و آیه رَبُّکُمُ الَّذِی یُزْجِی لَکُمُ الْفُلْکَ
... و ما بعد آن در بیان اثبات توحید و نفوذ مشیّت خدا در اداره جهان است.
آن
وقت صحبت از این است که انسان مورد موهبت خداست و از بسیاری از موجودات
برتر است ولی با وجود آن، انسان از موهبتی که داده شد، نسبت به خدای خود
ناسپاس است، تا میرسد به این مسئله که پیروی از پیشوایان حق و باطل
دامنهاش به آخرت میانجامد و هر قوم و ملت با پیشوای خود در دادگاه عدل
حاضر میشود از آیه ٧٣ به بعد چند مطلب مطرح میشود. اول اینکه آن حضرت
پیوسته مورد نظر خداست و گر نه ممکن بود مشرکان در او نفوذ کنند و به
انحراف گرایش بدهند در آن صورت مورد بازخواست شدیدی قرار میگرفت دوم:
اینکه مشرکان میخواهند آن حضرت را از مکه بیرون کنند در آن صورت خودشان
نیز در آنجا نتوانند ماند، سنّت خدا بر آن جاری است که اگر قومی پیغمبر و
آیت رحمت خدا را از میان خود بیرون کنند خود نیز دربدر شوند چنان که شدند