در حالى كه روش ما به علم امروزه- كه با حس و تجربه پيش رفته- و همه روزه هزاران ارمغان كه گواه راستى است- از كارخانه‌هاى خود بيرون مى‌دهد مستند مى‌باشد- و اساسا بغير حس و تجربه اعتماد نكرده- و از ما وراء ماده در كاوشهاى خود نشانى نمى‌بيند- .

مى‌گويند فلسفه ما وراء الطبيعه- بيك بن‌بستهائى مى‌رسد كه بحث را متوقف ساخته- و سير علمى را مى‌ميراند- ولى فلسفه ما چون متكى به علم مى‌باشد- با پيشرفت علم پيش ميرود- .

پاسخ اين سخنان از بيان گذشته روشن است- و در مقالات و فصول آينده- بيارى خداى يگانه روشنتر خواهد شد- اين دانشمندان بايد بدانند- كه بحث فلسفى اصولا از بحث علمى جدا است- و ماترياليسم ديالكتيك آنان- مانند متافيزيك ما در كنار علوم حقيقى- (١) چنانكه گفته شد نشسته- و از محصول آنها كه بالاخره ببحث فلسفى متكى مى‌باشد- استفاده مى‌نمايد و سخن در اين است- كه كداميك از اين دو فلسفه- مقدمات لازمه خود را راست و درست اخذ مى‌كند- .(٢) گواه سخن ما اينست كه در گفتار بالائى- كه از اين دانشمندان نقل نموديم- حتى يك مسئله علمى طبيعى يا رياضى پيدا نمى‌شود- و در كتابهاى طبيعى و رياضى مثلا از اين سخنان اثرى نيست- .

اگر چنانچه فلسفه ما وراء الطبيعه- مانند ساير علوم پيوسته در (١)علوم حقيقى اصطلاحا- در مقابل علوم اعتبارى گفته مى‌شود- و علوم اعتبارى همانها است كه- سابقين علوم عملى مى‌ناميدند مانند علم اخلاق و غيره (٢)اگر سراسر كتب ماترياليسم ديالكتيك را- با دقت بررسى نمائيد خواهيد ديد- تمام مسائل آن يك نوع استنباطات نظرى است- كه دانشمندان ماترياليست خواسته‌اند- از نظريات علمى و فرضيه‌هاى علمى بنمايند- .

در فصلهاى آينده اصول فلسفى و منطقى- ماترياليسم ديالكتيك با جوابهاى آنها- يكايك دقيقا بيان خواهد شد و روشن خواهد شد- كه آن اصول چگونه بطور غلط- از نظريات و فرضيه‌هاى علمى استنباط شده است