فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٢٦٤ - 4 رجاء باللّه در تفاسیر روایی

علامه شیخ عبد علی بن جمعه عروسی قدّس سرّه در تفسیر نور الثقلین فی قوله تعالی: «وَ لا تَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یَرْجُونَ وَ کانَ اللَّهُ عَلِیماً حَکِیماً» [١]، روایاتی را نقل نموده است، از جمله:
١. از تفسیر علی بن ابراهیم، چنین نقل روایت می‌کند: «ان النبی صلّی اللّه علیه و آله لما رجع من وقعة احد و دخل المدینة، نزل علیه جبرئیل علیه السّلام، فقال:" یا محمّد! ان اللّه یأمرک ان تخرج فی اثر القوم و لا یخرج معک الا من به جراحة. فامر رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله منادیا ینادی: یا معشر المهاجرین و الانصار! من کانت به جراحة، فلیخرج، و من لم یکن به جراحة، فلیقم، فاقبلوا یضمدون جراحاتهم و یداوونها، و انزل اللّه علی نبیه:" وَ لا تَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یَرْجُونَ". فقال عزّ و جلّ:" إِنْ یَمْسَسْکُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَ تِلْکَ الْأَیَّامُ نُداوِلُها بَیْنَ النَّاسِ وَ لِیَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ یَتَّخِذَ مِنْکُمْ شُهَداءَ". فخرجوا علی ما بهم من الالم و الجراح.»؛ یعنی پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله چون از جنگ احد مراجعت نمود و به مدینه داخل گردید، جبرئیل علیه السّلام بر او نازل گردید و فرمود: ای محمّد! خدای تعالی تو را امر می‌فرماید به این‌که در تعقیب گروهی که در احد علیه شما به جنگ پرداختند، از مدینه خارج گردی و با تو کسی خارج نشود، مگر کسانی که زخم و جراحت برداشته. پس پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله دستور فرمود، تا منادی ندا سر دهد: ای جمعیت مهاجر و انصار! هرکس در جنگ احد جراحت برداشته، باید از مدینه خارج گردد، و هرکس جراحتی به او نرسیده، باید در مدینه بماند. پس آنان به پانسمان نمودن و مداوا نمودن جراحاتشان پرداختند، و خدای متعال بر پیامبرش آیه «وَ لا تَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یَرْجُونَ» را نازل فرمود. پس خدای عزّ و جلّ فرمود: اگر به شما زخم و جراحتی رسیده، به گروه دشمن نیز مانند آن زخم و جراحت رسیده، و ما این زمانه را در بین مردم به چرخش و گردش می‌آوریم (تا هرچند