فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٢٢٠ - چرا نعمت در آیه مورد تدبّر، به معنای نعمت احکام اسلام است؟

٣. کلمه «نعمت» فی قوله: «وَ اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ» با کلمه «نعمته» فی قوله:
«فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً» از لحاظ معنا و مفهوم تفاوت دارند؛ زیرا مراد از کلمه «نعمت»، حبلین؛ یعنی قرآن و عترت است، و مراد از کلمه «نعمته»، یکی از ثمرات تمسّک به حبلین که همان «اخوت و برادری» است، می‌باشد. د- معنا و مفهوم چهارم ذکر نعمت‌

اشاره

یکی از معانی و مفاهیم ذکر نعمت، نعمت احکام اسلام است و ذکر نعمت احکام عبارت است از یاد گرفتن احکام و اطاعت نمودن از آنها: «وَ اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ مِیثاقَهُ الَّذِی واثَقَکُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ.» [١].

چرا نعمت در آیه مورد تدبّر، به معنای نعمت احکام اسلام است؟

با دقّت و تأمّل در آیات سوره مائده از ابتدای سوره، تا آیه هفتم که آیه مورد تدبّر است، این نکته معلوم می‌شود که چرا نعمت در این آیه به معنای احکام اسلام است:
اوّلا: در اوّلین آیه سوره مائده، امر به وفای به عهد و حکم به حلیّت چهارپایان، به استثنای صید در هنگام محرم بودن ذکر شده.
ثانیا: در دوّمین آیه، نهی از حلیّت هتک شعایر الهی، ماه‌های حرام، هدی، قلائد، ...
شده و به حلیّت صید بعد از محلّ شدن، حکم گردیده است، و نیز مشتمل بر احکامی است مبنی بر گذشت از انتقامجویی، امر به کمک و تعاون به نیکویی و تقوا، نهی از کمک نمودن به انجام تجاوز و گناهکاری، و همین‌طور امر به تقوای الهی، توصیه شده است.
ثالثا: در سوّمین آیه، احکام خوردن گوشت‌های حرام بیان شده.
رابعا: در دو آیه چهارم و پنجم هم طیّ احکامی کلی، حلیّت طیبات و حلیّت زنان مؤمنه و زنان اهل کتاب بیان شده.
خامسا: در ششمین آیه، حکم وضو و تیمم بیان شده و بعد از حکم طهارت به وضو و تیمم، این چنین تعلیل فرموده است: «ما یُرِیدُ اللَّهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لکِنْ یُرِیدُ

---

[١]. مائده/ ٧.