فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ١٤٨ - گناهان کبیره و گناهان صغیره
الف- معنا و مفهوم اوّل دفع سیّئه با حسنه
اشاره
یکی از معانی و مفاهیم دفع سیّئه با حسنه، اجتناب از گناهان کبیره منهی عنه است؛ زیرا اجتناب از گناهان کبیره منهی عنه، هم ستر و پوشش گناهان صغیره بوده و هم سبب دخول اجتنابکنندگان در محلی کریم و باکرامت است: «إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَیِّئاتِکُمْ وَ نُدْخِلْکُمْ مُدْخَلًا کَرِیماً.» [١]
گناهان کبیره و گناهان صغیره١. در آیه سی و دوّم سوره نجم، «لمم» به معنای گناهان کوچک (صغیره)،
مستثنای از گناهان کبیره و فواحش، ذکر شده و از اینجا معلوم میشود گناهان
دو قسم است:
گناهان کبیره و گناهان صغیره: «الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ.»
٢.
درباره شناخت گناهان کبیره با استفاده از قرآن کریم، امام صادق علیه
السّلام فرمود: گناهان کبیره آنهایی هستند که خدای عزّ و جلّ آتش جهنم را
به واسطه ارتکاب آنها واجب گردانید: «الکبائر، الّتی اوجب اللّه عزّ و جلّ
علیها النار.» [٢]
٣. خدای تعالی توبه بندگانش را میپذیرد و از گناهان
آنان درمیگذرد، و توبه نصوحگونه، گناه صغیره و گناهی را که آنان از روی
جهل و نادانی مرتکب شدهاند، میپوشاند، و استغفار پس از آن، موجب مغفرت و
آمرزش است:
- وَ هُوَ الَّذِی یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ یَعْفُوا عَنِ السَّیِّئاتِ وَ یَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ؛ [٣]
- وَ الَّذِینَ عَمِلُوا السَّیِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّکَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِیمٌ؛ [٤]
-
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَی اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً
عَسی رَبُّکُمْ أَنْ یُکَفِّرَ عَنْکُمْ سَیِّئاتِکُمْ وَ یُدْخِلَکُمْ
جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ؛ [٥]
- کَتَبَ رَبُّکُمْ
عَلی نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْکُمْ سُوءاً بِجَهالَةٍ
ثُمَّ تابَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ؛ [٦]
[١]. نساء/ ٣١.
[٢]. برهان، ص ٢٢٥- نور الثقلین، ج ١، ص ٤٧٣.
[٣]. شوری/ ٢٥.
[٤]. اعراف/ ١٥٣.
[٥]. تحریم/ ٨.
[٦]. انعام/ ٥٥.