و در نتیجه، استدلال قیاسی او نتیجه عکس می‌داد و وصف او وارونه می‌گردید؛ یعنی نتیجه می‌گرفت که: «هو خیر منی لانه فیه نفخ من روح اللّه.»؛ یعنی آدم برتر از من است؛ زیرا از روح خدا در او دمیده شده، و سرانجام به آدم سجده می‌کرد و از ملایکه مقرّب می‌شد. د و ه- معنا و مفهوم چهارم خیر و معنا و مفهوم پنجم آن‌

فی قوله تعالی: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِمَنْ فِی أَیْدِیکُمْ مِنَ الْأَسْری إِنْ یَعْلَمِ اللَّهُ فِی قُلُوبِکُمْ خَیْراً یُؤْتِکُمْ خَیْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْکُمْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ» [١]، «خَیْراً» فی قوله: «إِنْ یَعْلَمِ اللَّهُ فِی قُلُوبِکُمْ خَیْراً»، به معنای اسم بوده و به قرینه «قُلُوبِکُمْ»، مراد از «خَیْراً»، ثبوت ایمان در دل است، و معنا و مفهوم «خَیْراً» فی قوله: «یُؤْتِکُمْ خَیْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْکُمْ»، وصف است و به قرینه «وَ یَغْفِرْ لَکُمْ» و «غَفُورٌ» در آخر آیه، افعل منه، آن، مغفرت و آمرزش است، و معنای آیه چنین است: ای پیامبر! به کسانی که به دست شما اسیر شدند، بگو، اگر خدا از ثبوت ایمان در دل‌های شما آگاه شود، مغفرت و آمرزش؛ یعنی چیزی برتر از آنچه (به عنوان فدیه) از شما اخذ شده، به شما اعطا می‌شود، و شما را می‌آمرزد و خدای تعالی بسیار آمرزنده رحمت‌کننده است.
مغفرت و رحمت خدای تعالی، بهتر از چیزهایی است که به جمع‌آوری آن تلاش می‌کنند، و خدای متعال بهترین آمرزندگان، و بهترین رحمت‌کنندگان است:
- وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَحْمَةٌ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ. [٢]
- إِنَّهُ کانَ فَرِیقٌ مِنْ عِبادِی یَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّاحِمِینَ. [٣]
- وَ قُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّاحِمِینَ. [٤]

و- معنا و مفهوم ششم خیر

یکی از معانی و مفاهیم خیر، معنای وصفی برخورداری از وضعیّت مطلوب در زندگی است نسبت به برخورد با وضعیت نامطلوب آن فی قوله تعالی: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ

[١]. انفال/ ٧٠.
[٢]. آل عمران/ ١٥٧.
[٣]. مؤمنون/ ١٠٩.
[٤]. مؤمنون/ ١١٨.