فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٥٢ - الف- معنا و مفهوم اوّل خلوص

در عمل پیامبران به ثبوت رسیده، مخلص باید وصول به اخلاص مخلصین (به فتح لام) را که خلوص پیامبران است، هدف قرار دهد: «فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّینَ» [١]، «وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ» [٢]، «فَادْعُوهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ» [٣]، و لذا در اینجا، برای توضیح تفصیلی و موردی اخلاص، با استعانت از الطاف خدای متعال و با استناد به آیات قرآن زیر عنوان: «معانی و مفاهیم خلوص» به تدبّر در آیات یازده‌گانه خلوص می‌پردازیم. معانی و مفاهیم خلوص به ترتیب آیات مصحف‌

الف- معنا و مفهوم اوّل خلوص‌

یکی از معانی و مفاهیم خلوص، اخلاص مسلمانان است نسبت به توحید خدای تعالی، وحده لا شریک له، در برابر اعتقاد آمیخته به شرک اهل کتاب (یعنی یهود و نصاری) نسبت به خدا: «وَ نَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ» [٤]؛ یعنی: و ما مسلمانان، با اخلاص نسبت به توحید خدای وحده تعالی، او را پرستش می‌کنیم و مسلمانان سوره اخلاص را در صفت خدای تعالی، خالص دانسته و آن را در نماز، در توحید خدای تعالی، به لفظ بیان می‌کنند: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ» [٥]، و حال آنکه یهود و نصاری، خود را فرزندان خدا می‌دانند. علاوه بر آن یهود «عزیر» را فرزند خدای دانسته و نصاری هم مسیح را فرزند خدا می‌دانند؛ آنان کفر ورزیده و مسیح پسر مریم را خدا دانسته‌اند: «وَ قالَتِ الْیَهُودُ وَ النَّصاری نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ» [٦]، «وَ قالَتِ الْیَهُودُ عُزَیْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَ قالَتِ النَّصاری الْمَسِیحُ ابْنُ اللَّهِ» [٧]، «لَقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ» [٨]

---

[١]. زمر/ ٢.
[٢]. غافر/ ١٤.
[٣]. غافر/ ٦٥.
[٤]. بقره/ ١٣٩.
[٥]. توحید/ ٤- ١.
[٦]. مائده/ ١٨.
[٧]. توبه/ ٣٠.
[٨]. مائده/ ١٧.