فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ١٦٦ - اشاره

شیخ طایفه علی بن حسن طوسی قدّس سرّه در تفسیر تبیان، فی قوله تعالی: «یا بَنِی إِسْرائِیلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِیَ الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ وَ أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ وَ إِیَّایَ فَارْهَبُونِ» [٢]، به عنوان معنا و لغت، و از قول مفسرین فرموده: «بَنِی إِسْرائِیلَ» فرمود؛ زیرا آنان را به اسرائیل که پدربزرگ اعلایشان بود، منسوب نمود. «عهد»، عبارت از عقد بر آنان است در کتاب سابق، به آنچه به آن امر شدند و به آنچه از آن نهی شدند، و فی قوله: «أَوْفُوا بِعَهْدِی»، ابن عباس فرمود: یعنی وفا کنید به آنچه از اطاعت خودم که به شما امر نمودم و از نافرمانیم در مورد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و غیر او که شما را از آن نهی نمودم، و «أُوفِ بِعَهْدِکُمْ»؛ یعنی تا راضی باشم از شما و شما را داخل در بهشت گردانم، و آن را «عهد» نامید؛ چون در کتاب‌های پیشین، برای آنان بیان شد؛ همچنان که فرمود: «یَعْرِفُونَهُ کَما یَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَ إِنَّ فَرِیقاً مِنْهُمْ لَیَکْتُمُونَ الْحَقَّ وَ هُمْ یَعْلَمُونَ» [٣]، و فی قوله: «فَارْهَبُونِ» فرموده: «رهبه»، «خشیه» و «مخافه»، نظیر هم هستند و ضدّ آن، رغبت است. [٤]
فی قوله تعالی: «یا بَنِی إِسْرائِیلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِیَ الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ وَ أَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَی الْعالَمِینَ» [٥] هم فرموده: و امّا قوله: «وَ أَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَی الْعالَمِینَ»، خدای تعالی از آیات و نعمت‌هایش نزد آنان یادآوری فرمود بقوله: «وَ أَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَی الْعالَمِینَ»: تفضیل دادم گذشتگان از شما را، پس نعمت را به پدرانشان و پیشینیانشان نسبت داد؛ زیرا نعمتی که بر پیشینیان از آنان بوده، از خدای تعالی است و جاه و جلال و شکوه پدران، شکوه و جلال برای فرزندان آنها است، و نعمت‌های نزد پدران، نعمت است نزد