فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٨٢٤ - 4 عدل در تفاسیر روایی
ترکیب نمود: «فِی أَیِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَکَّبَکَ»، و به این ترتیب مراحل چهارگانه عظیم خلقت را؛ یعنی اصل آفرینش، و سپس تنظیم، و بعد از آن تعدیل، و سرانجام ترکیببندی را در عباراتی کوتاه و پرمعنا بیان میکند. [١] ٤. عدل در تفاسیر روایی
سید هاشم بحرانی قدّس سرّه در تفسیر برهان، و علامه شیخ عبد علی بن جمعه
عروسی قدّس سرّه در تفسیر نور الثقلین، و علامه جلال الدین عبد الرحمن
سیوطی، در تفسیر در المنثور، در ذیل آیات مذکور روایاتی را نقل فرمود که ما
در اینجا به ترتیب تنظیم آیات، به نقل آنها میپردازیم:
فی قوله تعالی:
«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا تَدایَنْتُمْ بِدَیْنٍ إِلی أَجَلٍ
مُسَمًّی فَاکْتُبُوهُ وَ لْیَکْتُبْ بَیْنَکُمْ کاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَ لا
یَأْبَ کاتِبٌ أَنْ یَکْتُبَ کَما عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْیَکْتُبْ وَ
لْیُمْلِلِ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ وَ لْیَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لا
یَبْخَسْ مِنْهُ شَیْئاً فَإِنْ کانَ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ سَفِیهاً
أَوْ ضَعِیفاً أَوْ لا یَسْتَطِیعُ أَنْ یُمِلَّ هُوَ فَلْیُمْلِلْ
وَلِیُّهُ بِالْعَدْلِ وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِیدَیْنِ مِنْ رِجالِکُمْ
فَإِنْ لَمْ یَکُونا رَجُلَیْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ مِمَّنْ
تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَکِّرَ
إِحْداهُمَا الْأُخْری وَ لا یَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا وَ لا
تَسْئَمُوا أَنْ تَکْتُبُوهُ صَغِیراً أَوْ کَبِیراً إِلی أَجَلِهِ ذلِکُمْ
أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَ أَقْوَمُ لِلشَّهادَةِ وَ أَدْنی أَلَّا
تَرْتابُوا إِلَّا أَنْ تَکُونَ تِجارَةً حاضِرَةً تُدِیرُونَها بَیْنَکُمْ
فَلَیْسَ عَلَیْکُمْ جُناحٌ أَلَّا تَکْتُبُوها وَ أَشْهِدُوا إِذا
تَبایَعْتُمْ وَ لا یُضَارَّ کاتِبٌ وَ لا شَهِیدٌ وَ إِنْ تَفْعَلُوا
فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ یُعَلِّمُکُمُ اللَّهُ وَ
اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ» [٢]، روایاتی را نقل نمودهاند، از
جمله:
١. شیخ در تهذیب با اسنادش از هشام بن سالم و او از ابی عبد
اللّه، امام صادق علیه السّلام درباره قول خدای عزّ و جلّ: «وَ لا یَأْبَ
الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا»، نقل کند که آن حضرت فرمود: «قبل الشهاده، و
قوله:" وَ مَنْ یَکْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ"، قال بعد الشهاده.»:
پیش از شهادت نباید از شهادت دادن سر باز زند و فرموده خدای تعالی: «وَ
مَنْ یَکْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ»؛ یعنی
[١]. تفسیر نمونه، ج ٢٦، ص ٢٢١- ٢٢٠.
[٢]. بقره/ ٢٨٢.