راغب در مفردات، فرموده: رضای بنده از خدای تعالی، به این است که آنچه را که قضای او تعالی بر آن جاری شده، آن بنده، مکروه و ناپسند نداند، و رضای خدای تعالی از بنده در این است که او را مطیع امرش و بازداشته شده از نهیش بیند. قال اللّه تعالی:
«رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ»،* و قال تعالی: «لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ»، و قال تعالی:
«وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً»، و قال تعالی: «أَ رَضِیتُمْ بِالْحَیاةِ الدُّنْیا مِنَ الْآخِرَةِ»، رضوان رضایت بسیار است، و چون رضایت خدای تعالی، عظیم‌ترین رضایت باشد، در قرآن لفظ رضوان به آنچه از جانب خدای تعالی باشد، مختص شده است، قال عزّ و جلّ: «وَ رَهْبانِیَّةً ابْتَدَعُوها ما کَتَبْناها عَلَیْهِمْ إِلَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّهِ»، و قال تعالی: «یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً»،* و قال: «یُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَ رِضْوانٍ.» [١]
فخر الدین در مجمع البحرین فرموده: قوله: «یَهْدِی بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ»، رضوان، از جانب خدای تعالی ضدّ خشم و ناخشنودی است، و گفته‌اند: آن، مدح و ستایش بر پاکی در طاعت است، و رضی، مانند آن است؛ پس رضی اللّه، پاداش و ثواب او تعالی بوده و سخطش عقاب و کیفر او تعالی است، بی‌آنکه چیزی در او داخل شود، پس او را به هیجان آورد و از حالی به حال دیگر دگرگون نماید؛ زیرا آن از صفات مخلوقان است که عاجز و محتاج باشند، و در حدیث است که: «الصلوة رضوان اللّه»؛ یعنی نماز، سبب رضوان او تعالی است، و رضوان به کسر راء و به ضمّ آن، اعلی مراتب و بالاترین درجات رضاست، و «بلغ به رضوانک»؛ یعنی به من، منتهای رضوان خودت را برسان، و رضی را گفته‌اند: کنایه از داخل شدن در بهشت است، و ممکن است کنایه از کمال حمد باشد، یا این‌که من شکرم را برای تو، بعد از حصول رضایت تو و نهایت رضایت‌مندی پاسداران خزاین بهشت، قطع نمی‌کنم. [٢]
در مقدمه کتاب مراة الانوار و مشکوة الاسرار فرموده: رضوان و رضی و آنچه به معنای

[١]. مفردات، ص ٢٠٢.
[٢]. مجمع البحرین، ص ٣٧.