نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٨٥ - قرائت هاى مختلف از دين
بسيارى از اصحاب پيامبر اكرم(عليه السلام) حيات داشتند و بيش از دو سه دهه از وفات رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) نگذشته بود. اميرالمؤمنين(عليه السلام)از كسانى مىنالد كه در پى تفسير به رأى هستند و در واقع، قرآن را تحريف معنوى مىكنند و مردم را از شناختن حقايق بازمىدارند. آرى، وقتى تفاسير مختلف عرضه گشت و راه صحيح معلوم نشد، مردم گمراه شده و مىگويند: كدام اسلام؟ كدام قرائت؟ بنابراين، در صدر اسلام نيز چنين امورى وجود داشته، ولى در آن زمان «تفسير به رأى» ناميده مىشد و امروزه نام جديد پيدا كرده و با نام «قرائتهاى متعدد» و «پلوراليسم دينى» معرفى مىشود.
امام اميرالمؤمنين(عليه السلام) مىفرمايد: وَ إنَّهُ سَيَأْتى عَلَيْكُم مِنْ بَعدى زمانٌ لَيْسَ فيه شَىءٌ أَخفى مِنَ الحَقِّ وَ لا أظْهَرَ مِنَ الْباطِلِ... وَ لَيْسَ عِنْدَ أَهلِ ذلِكَ الزَّمانِ سِلعَةٌ أَبوَرَ مِنَ الكِتابِ إِذا تُلِىَ حَقَّ تِلاوَتِهِ وَ لا أَنفَقَ مِنْهُ إذا حُرِّفَ عَن مَواضِعِهِ؛[١]= همانا پس از من روزگارى بر شما فرا خواهد رسيد كه چيزى پنهانتر از حق، و آشكارتر از باطل نباشد... و نزد مردم آن زمان كالايى زيانمندتر از قرآن نيست اگر آن را درست بخوانند و تفسير كنند، و متاعى پرسودتر از قرآن يافت نمىشود آنگاه كه آن را تحريف كنند و معانى دلخواه خود را رواج دهند.
امام اميرالمؤمنين(عليه السلام) مىفرمايد: در آينده زمانى خواهد آمد كه افرادى كه قرآن را به صورت صحيح بفهمند و براى ديگران بيان كنند، قدر و قيمتى در جامعه نخواهند داشت. هرگاه قرآن به صورت صحيح خوانده شده و تفسير گردد ارجى نخواهد داشت. اما برعكس، همين قرآن چنانچه به گونه تحريف شده بيان گردد و معانى غلط بر آن تحميل گردد ارزش زيادى خواهد داشت! سَيَأْتى عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدى زمانٌ لَيْسَ فيهِ شَىءٌ أَخْفى مِنَ الْحَقِّ...؛ اين سخن حضرت از روى مبالغه نيست. آن حضرت مىفرمايد، زمانى خواهد آمد كه هيچ كالايى كسادتر و بىمشترىتر از حقيقت قرآن نخواهد بود. وقتى قرآن درست قرائت گردد و بهطور صحيح معنا گردد بسيار كساد و بىرونق است؛ اما آن گاه كه قرآن به صورت غلط معنا و تفسير گردد بسيار گرانبها و پرمشترى خواهد بود! براى اينچنين قرآن و تفسير قرآنى هورا مىكشند و كف مىزنند! اگر قرآن به همان معنايى كه خداى متعال، پيغمبر و ائمه اطهار(عليهم السلام)اراده كردهاند بيان گردد، كالايى بىمشترى خواهد بود.
[١] نهج البلاغه، ترجمه و شرح فيضالاسلام، خطبه ١٤٧.