نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣١ - ٦ حاكمان، بهترين و بدترين بندگان خداوند!
«روز قيامت رهبر ستمگر را بياورند كه نه ياورى دارد و نه كسى عذر او را مىپذيرد، پس او را در آتش جهنم افكنند، و در آن چنان مىچرخد كه سنگ آسياب، تا به قعر دوزخ رسيده در آنجا بسته شود.
در زمان قديم آسياهاى آبى وجود داشت كه امروزه جوانان كمتر آن را به ياد مىآورند. آب نهرى درون چاه مانندى ريخته مىشد و از برخورد آب به چرخ آسيا، آسيا به گردش در مىآمد. اگر چيزى از بالا ريخته مىشد در قعر اين چاه آسيا قرار مىگرفت.[١] روز قيامت، امام جاير را در چاه جهنم مىاندازند به گونهاى كه دور خودش مىگردد و در نهايت به قعر جهنم سقوط مىنمايد. آن گاه در آنجا به غل و زنجير كشيده مىشود (يَرْتَبِطُ فى قعرها).
بنابراين از نظر معارف و تعاليم اسلامى كاملا روشن است كه هر چند وجود حكومت و حاكم براى مردم ضرورى است (لابدّ للناس من امير بَرٍّ او فاجر)، ولى هيچگاه «برّ» و «فاجر» در پيشگاه خدا مساوى نيستند. نمىتوان به اين بهانه كه: «حكومت فاجر از نبود حكومت بهتر است»، از خودْ سلب مسؤوليت نمود. در منطق اسلام و از ديدگاه اميرالمؤمنين(عليه السلام) حاكمى كه در صدد احياى سنّتهاى الهى برنيايد «امام جاير» است و همان گونه كه گذشت سرنوشت او سقوط در چاه جهنم و آن گاه غل و زنجير شدن مىباشد. در مقابل، «امام عادل» سنتهاى الهى را زنده مىكند و او از برترين انسانها و عزيزترين بندگان در پيشگاه خداوند است.
بنابراين از ديدگاه اسلام وظيفه حكومت تنها تأمين امنيت جامعه و بهداشت و اقتصاد آن نيست؛ بلكه فراتر از آن، رسالت بزرگترى نيز بر عهده دارد و آن هدايتِ انسانها به سوى كمال و سعادت اخروى است.
امام اميرالمؤمنين(عليه السلام) در فراز ديگرى از نهجالبلاغه «حقوق متقابل مردم و رهبرى» را اين گونه بيان مىفرمايند:
أيّها النّاسُ إنَّ لى عَلَيكُم حقّاً، و لكُم علَىَّ حَقٌّ. فَأَمّا حَقُّكُم عَلَىَّ فَالنَّصيحَةُ لَكُم، و تَوفيرُ فَيْئِكُم عَلَيْكُم، و
[١] رَحى، طاحونه، آسيا؛ دستگاهى براى خردكردن و آرد كردن گندم، گچ، آهك و مانند آن است كه داراى انواعى است: دستى؛ بادى؛ ستورى و آبى. مهمترين آن، آسيا آبى است كه در كلام شعرا و نويسندگان مورد تشبيه واقع مىشود. آسيا داراى چرخى است كه با حركت دورانى خود سنگ آسيا را به حركت در مىآورد.
«آسيا» يا «چرخ آسيا» دست مايهاى براى بيان شعر، مَثَل و تشبيه واقع شده است به گونهاى كه در زبان عربى و فارسى شواهد بسيارى را مىتوان براى آن بيان داشت. پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) سقوط امام جاير در جهنم و چرخش او را به چرخش آسيا تشبيه فرموده است.