جانها فداي دين - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٠ - تقيه و جايگاه آن در اسلام

داد، اما در عين حال از اين كار خود بسيار ناراحت و نگران بود. از اين رو گريان و نالان خدمت پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) شرفياب شد و با حالت انفعال و شرمندگى قضيه را تعريف كرد. بر حسب نقل، در اين‌جا بود كه اين آيه شريفه نازل گرديد:

مَنْ كَفَرَ بِاللهِ مِنْ بَعْدِ إِيمانِهِ إِلاّ مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالاِْيمانِ...؛[١] هر كس پس از ايمان آوردنش، به خدا كفر ورزد عذابى سخت خواهد داشت[مگر آن كس كه اكراه شده ولى]قلبش به ايمان اطمينان دارد.

در هر صورت، نقل شده كه پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) رفتار عمار را تأييد كردند و فرمودند، اى كاش پدر و مادرت هم به زبانْ اظهار كفر كرده بودند و زنده مى‌ماندند.

تقيه فقط به فرد و موارد شخصى اختصاص ندارد، بلكه «تقيه اجتماعى» هم داريم. اگر در جايى گروهى از مؤمنان و مسلمانان در صورت پافشارى بر مواضع و ايمان خود جانشان به خطر مى‌افتد، مى‌توانند به ظاهر با كفار همراهى كنند و اظهار كفر نمايند تا جانشان را نجات دهند و با حفظ جان خود، با استفاده از فرصت‌ها و امكاناتى كه پيش خواهد آمد به تقويت و ترويج اسلام و احياناً مقابله با كفار اقدام نمايند. آيه‌اى كه در قرآن به اين مطلب اشاره دارد اين آيه شريفه است:

لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللهِ فِي شَيْء إِلاّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللهِ الْمَصِيرُ؛[٢] مؤمنان نبايد كافران را به جاى مؤمنان به دوستى بگيرند، و هر كه چنين كند، در هيچ چيز [او را] از [دوستىِ]خدا [بهره‌اى]نيست، مگر اين كه از آنان به نوعى تقيه كنيد، و خداوند شما را از [عقوبت]خود مى‌ترساند، و بازگشت [همه]به سوى خدا است.

 


[١] نحل (١٦)، ٦٥. [٢] آل‌عمران (٣)، ٢٨.