انسان در قرآن - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧

. ١ وراثت

انسان با طبیعت انسانی به دنیا می‌آید . از آن جهت که پدر و مادرش‌ انسان بوده‌اند ، او هم قهرا و جبرا مانند یک فرد انسان به دنیا می‌آید . و از طرف دیگر ، پدر و مادرش انسان بوده‌اند ، او هم قهرا و جبرا مانند یک فرد انسان به دنیا می‌آید . و از طرف دیگر ، پدر و مادرش یک سلسله‌ صفات موروثی خود را در فرزندشان به یادگار می‌گذارند که اینها نیز قهرا و جبرا همراه این افراد هست ، مانند رنگ پوست ، رنگ چشم ، خصوصیتهای‌ جسمی که احیانا از چند پشت به ارث می‌رسد . انسان هیچ یک از اینها را برای خود " انتخاب " نکرده است بلکه جبرا وراثت اینها را به او داده‌ است .

. ٢ محیط طبیعی و جغرافیایی

محیط طبیعی و جغرافیایی انسان و منطقه‌ای که در آن منطقه رشد و نما می‌کند ، خواه ناخواه یک سلسله آثار قهری بر روی اندام و روحیه‌ء انسان‌ می‌گذارد . منطقه‌های سردسیر و منطقه‌های گرمسیر و منطقه‌های معتدله هر کدام‌ نوعی روحیه و اخلاق را ایجاب می‌کند ، همچنین منطقه‌ء کوهستانی یا منطقه‌ء صحرایی و غیره .

. ٣ محیط اجتماعی

محیط اجتماعی انسان عامل مهمی است در تکوین خصوصیات روحی و اخلاقی‌ انسان . زبان انسان ، آداب عرفی و اجتماعی ، دین و مذهب ، غالبا همان‌ چیزی است که محیط اجتماعی بر انسان تحمیل می‌کند .