نبوت خاصه - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢
كوتاه چيزى آموخته است يا نه. وقتى چنين حادثه كوچكى توجه مخالفان را در گذشته و حال برانگيزد به طريق اولى اگر كوچكترين سندى بر سابقه آشنايى رسول اكرم (ص) با خواندن و نوشتن وجود داشت از نظر آنان مخفى نمىماند و در زير ذرّهبينهاى قوى اين گروه چندين برابر بزرگتر نشان داده مىشد.
ج- از تصريح تاريخهاى معتبر اسلامى چنين به دست مىآيد كه رسول خدا در مدينه گروهى «دبير» داشته است. اين دبيران، وحى خدا، سخنان پيامبر، عقود و معاملات مردم، عهدنامهها و پيماننامههاى رسول خدا با مشركان و اهل كتاب، صدقات، مالياتها، غنايم و خمس را ثبت كرده و نامههاى آن حضرت را به اطراف و اكناف مىنوشتهاند، هم اكنون بسيارى از نامههاى رسول خدا در متن تاريخ ثبت شده است «١» كه نام آنها در زير نامه درج گرديده و هيچ يك ازاين نامهها و پيماننامهها را رسول خدا به خط خود ننوشته است.
دبيران رسول خدا كه وحى، نامهها و پيماننامهها را مىنوشتند، عبارت بودند از:
على بن ابى طالب عليه السلام، عثمان بن عفان، ابى بن كعب، معاذبن جبل، زيد بن ثابت، شرحبيل، عبدالله بن سعد ابى سرح و تعدادى ديگر از اصحاب رسول خدا (ص).
مسعودى در كتاب خود اندكى تفصيل مىدهد كه هر كدام از دبيران چه نوع وظايفى را بر عهده داشتهاند و چه نوع نظم و تشكيلات و تقسيم كار در ميان آنها وجود داشته است. «٢» شهيد مطهرى مىگويد: هيچ يك از مورخان، اعم از مسلمان يا غير مسلمان، مدعى نشده كه آن حضرت در دوران كودكى يا جوانى، چه رسد به دوران كهولت و پيرى كه دوره رسالت است، نزد كسى خواندن يا نوشتن آموخته است و همچنين هيچ كس ادعا نكرده و موردى را نشان نداده كه آن حضرت قبل از دوران رسالت يك سطر خوانده و يا يك كلمه نوشته است. «٣» جان ديون پورت مىنويسد: