تعاليم قرآن (ج3)

تعاليم قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٠

آشكار كنيد يا پنهان داريد، خداوند شما را به آنها محاسبه مى‌كند پس هر كه را بخواهد مى‌بخشد و هر كه را بخواهد عذاب مى‌كند و خداوند بر انجام هر چيزى (كه بخواهد) تواناست.
فرموده الهى كه آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداست، اشاره است به اينكه او بر شما و همه چيز احاطه دارد و مسلّط و مُشرف بر اعمال و افكار شماست. پس هرچه كنيد- آشكار و پنهان- او مى‌داند. «١» در جاى ديگر مى‌فرمايد: «يَعْلَمُ خائِنَةَ الاعْيُنِ وَ ما تُخْفِى الصُّدُورُ» «٢» خدا خيانتهاى چشم و آنچه را سينه مخفى مى‌كند مى‌داند.
آنچه از اعتقادات و باورها، قضاوتهاى ناروا، عواطف و نهفته‌هاى ضمير انسان كه به اختيار كسب مى‌شوند، مورد مُؤاخذه و بازخواست الهى قرار خواهد گرفت. آنگاه خداوند كسانى را كه شايستگى مغفرت داشته باشند مى‌آمرزد و در غير اين صورت، مجازات مى‌كند.
سؤال‌ با توجه به آيه فوق، آيا خداوند بندگان را به جرم نيّت گناه، مجازات مى‌كند يا خير؟
پاسخ: اعمال بشر به دو نوع قلبى و بدنى تقسيم مى‌شود. اعمال قلبى مانند: ايمان، الحاد، كتمانِ شهادت و ... اعمال بدنى مانند: جهاد، نماز، زكات و گناهانى كه تنها مربوط به قلب مى‌شود، هر چند علنى نگردد، مورد محاسبه قرار مى‌گيرد، مگر آنكه شخص، توبه كند. امّا گناهانى كه تحقق آنها با ارتكاب اعمال بدنى است، مثل: دزدى، زنا، قمار و ... تا در وجود شخص از حد يك خطور ذهنى يا حتى نيت معصيت تجاوز نكند، كيفر آخرتى ندارد.
برخى از مُفَسّران، معتقدند، اگر كسى نيّت گناه كند ولى به دليلى نتواند به آن گناه جامعه عمل بپوشاند، هر چند كيفر آخرتى ندارد، لكن از كيفر دنيوى، مصون نمى‌ماند و