توبه، راهى براى بازگشت‌ إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلىَ اللَّهِ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَريبٍ فَاولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ عَليماً حَكيماً وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنّى‌ تُبْتُ الْانَ وَ لَا الَّذينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ اولئِكَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَليماً «١» خداوند توبه كسانى را مى‌پذيرد كه از روى جهالت و نادانى، بدى كنند و بزودى توبه نمايند، آنانند كه خداوند، توبه آنها را مى‌پذيرد و خداوند دانا و حكيم است. امّا آنان كه همچنان به كار زشت خود ادامه مى‌دهند تا مرگشان فرا مى‌رسد، آن وقت مى گويند: «الآن توبه كردم» و نيز كسانى كه در حال كفر مى‌ميرند، توبه و بازگشت ندارند. براى ايشان عذابى دردناك آماده كرده‌ايم.
معناى توبه‌ توبه در لغت به معنى بازگشت است و در اصطلاح يعنى بازگشت بنده گناهكار و گريزان از اطاعت خدا از روى پشيمانى، به سوى پروردگار و اطاعت از او. فرد توبه كار، علاوه بر انجام وظايف شرعى، بايد در حدّ توان به جبران گذشته نيز بپردازد.
در اين آيه شريفه فرمود: «عَلَى اللَّهِ» يعنى پذيرش توبه بنده، بر خدا واجب است. اين لزوم و وجوب از اين جهت است كه خداوند، خود به بندگانش وعده داده كه من از سرفضل خود، توبه شما را مى‌پذيرم و اگر از گناه دست كشيديد و وظايف شرعى خود را انجام داديد، گناهان گذشته شما را مى‌بخشم. از طرف ديگر، خداوند وفاى به وعده و عهد را واجب كرده و فرموده كه به وعده وفا كنيد. پس خود، سزاوارترين فرد به وفاى به عهد، يعنى قبول توبه مى‌باشد.