آزادى و دين سالارى

آزادى و دين سالارى - سبحانى، شيخ جعفر - الصفحة ٩٥

انديشه‌ى انسان را در اذهان مخاطبان مجسّم سازد. البته، ابزار بيان افكار و عقيده، به آنچه كه اشاره شد، منحصر نيست ولى راه‌هاى مهمّ آن همان است كه مطرح گرديد.

بيان انديشه‌ها از موهبت‌هاى الهى است كه قرآن، از آن ياد مى‌كند، و مى‌فرمايد: خلق الإنسان* علّمه البيان‌[١]: «انسان را آفريد، و به او سخن گفتن آموخت». هرگاه بيان انديشه به صورت گفتگو صورت پذيرد، ابهام‌هاى ديرينه را از سيماى حقيقت مى‌زدايد، و چهره‌ى واقع با درخشندگى خاصى خودنمايى مى‌كند. اگر بشر، بر تمدّن و تمدّن‌هايى دست يافته، نتيجه‌ى گفتگوهاى علمى پيراسته از غرض‌ورزى بوده است.

در علوم طبيعى، در تفسير پديده‌اى، فرضيه‌اى مطرح مى‌گردد، چيزى نمى‌گذرد، در سايه آزادى بيان، فرضيه ياد شده جاى خود را به فرضيه دومى مى‌دهد و سرانجام پس از فرضيه‌هاى متوالى، بشر به يك اصل مسلّم و حقيقتى پايدار دست مى‌يابد، اگر براى بيان فرضيه‌ها فضاى بازى نباشد، دانش بشر، دچار ركود مى‌شود.

جوانان عزيزى كه آزادى بيان را، يك انديشه‌ى غربى مى‌انگارند، قرآن و صفحات تاريخ اسلام را ورق بزنند، تا روشن گردد كه مبتكر و پايه‌گذار آن، مصلحان انسانى، و پيامبران الهى بوده‌اند.


[١]. الرحمن/ ٣- ٤.