روی می آورد، دولت بعث عراق را تهدید به مقابلهبه مثل کرد. نیروی زمینی سپاه پاسداران هم در بیانی های اعلام کرد که انتقام خون شهدا را در جبهه های جنگ خواهد گرفت. نیروی هوایی جمهوری اسلامی نیز به تلافی این حادثه، در همان روز، تأسیسات نفتی عراق در کرکوک، فرودگاه موقت در شهر دیانا و مواضع تجمع نظامیان عراقی در فکه را بمباران کرد.

در عرصه دریا؛ جنگ نفت که از همان ابتدای هجوم عراق به ایران در سال ١٣٥٩، با بمباران تأسیسات نفتی ایران در جزیره خارک شروع شد و دامنه آن در اردیبهشت ماه سال ١٣٦٣، با حمله به کشتی های نفتکش در منطقه خلیج فارس گسترش یافت، در این دوره، ابعاد جدیدتری به خود گرفت. از آن پس، هرگاه عراق در جبهه زمینی با شکست سنگین مواجه می شد از این راهبرد نظامی برای جبران شکست و تحتفشار قراردادن ایران و نیز بین المللی جلوهدادن جنگ استفاده میکرد با این امید که سایر کشورها از عراق حمایت و به یافتن یک راه حل صلحآمیز کمک کنند. لذا در طول دوره زمانی ١٠ اردیبهشت تا ١٤ خرداد ١٣٦٥، عراق به چند کشتی در نزدیکی سواحل ایران که برای بارگیری نفت پهلو گرفته یا درحال بازگشت بودند حمله کرد. متعاقب آن ایران مراقب بود واکنش خود را در پایینترین حد نگه دارد تا به ان های برای مداخله خارجی در منطقه نباشد. البته در این میان، هرازگاهی به نفتکش های متعددی که اغلب متعلق به کشور های حامی عراق بودند، حمله می شد به این امید که کشور های مذکور از نفوذ اقتصادی خود علیه عراق استفاده کرده و بغداد را مجبور به قطع حملات به نفتکش ها کنند.

ناگفته نماند که نیروی هوایی ایران و عراق در عمل، به یک اندازه در عملیات های خود به موفقیت های قابل انتظار دست نمییافتند؛ زیرا هر دو کشور از هواپیما های تهاجمی خود بیشتر به صورت انفرادی و نه به عنوان عناصر هماهنگ در یک سیستم مرکزی و منسجم برای انهدام اهداف موردنظر استفاده می کردند. به عبارت دیگر، نیروی هوایی ایران و عراق پرواز های خود را به شکل جفت یا انفرادی انجام میدادند و برای فرار از آتش ضدهوایی طرف مقابل از ارتفاع بالا اقدام به بمباران می کردند، در نتیجه میزان تخریب و خسارات نظامی و اقتصادی نسبتاً کم بود. به طوریکه عراقی ها باوجود حملات متعدد و پیاپی به جزیره خارک هیچگاه نتوانستند تأسیسات نفتی عظیم آن را از کار بیندازند.

در راستای واکنش ایران به اقدام عراق در جنگ نفتکش ها، نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران توقیف و بازرسی کشتی های مظنون به حمل بار برای عراق را تشدید کرد که این امر اعتراض شدید دولت امریکا را درپی داشت؛ این کشور با صدور بیانی های، ایران را از ادامه روند بازرسی کشتیها و نزدیکشدن به شناور های سطحی و زیرسطحی کشورها، برحذر داشت و علاوه براین، ناوشکن موشکانداز خود را در اطراف حریم امنیتی آب های ایران مستقر کرد، اما این اقدام، به سرعت با واکنش ایران مواجه شد. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در ٢٤/٢/١٣٦٥ تصریح کرد موضع ایران درباره خلیج فارس، موضعی ثابت و شناخته شده است و ابرقدرتها باید از دخالت در این منطقه پرهیز کنند، زیرا حفظ امنیت منطقه خلیج فارس