٢. روزنامه امریکایی کریستین ساینس مانیتور در گزارشی حمله عراق به پالایشگاه تهران، استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی، هزینه های سنگین جنگ برای ایران، پیشنهاد ایران درباره برکناری صدام و... را بررسی کرده است.

خبرنگار این روزنامه که به تازگی از تهران دیدار کرده، نوشته است: «حمله اخیر عراق به پالایشگاه نفت تهران، نمایشگر توانایی عراق در پایداری دربرابر حملات نظامی و پاسخگویی به این حملههاست. علاوه برآن، عراق نیروهای ایرانی مستقر در فاو را هدف بمبارانهای مداوم قرار داده و این نیروها روزانه هدف ٣٠٠ حمله هوایی قرار میگیرند. همچنین استفاده از سلاحهای شیمیایی بخشی از استراتژی جنگی عراق است. ... وابسته یک سفارتخانه غربی در تهران میگوید عراق هرچه را که در دسترس دارد به سوی نیروهای ایرانی نشانه میرود تا از پیش، طعم اشغال شهرهای عمدهای چون بصره را به آنها بچشاند. ایرانیها به خوبی آگاهاند که کنترل بخشهای عمده خاک عراق، خطوط تدارکاتی آنها را تحلیل برده و ازنظر نیروی انسانی و مادی نیز بسیار گزاف خواهد بود.

یک مقام عالیرتبه ایرانی به طور خصوصی خاطرنشان ساخت که ایران هر راه حلی را که شامل برکناری صدام حسین باشد میپذیرد، اما به گفته یک وابسته نظامی غرب، متحدان عراق [یعنی] عربستان سعودی، کویت، اردن و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس دو راه در پیش دارند میتوانند صدام حسین را وادار به کنارهگیری کنند که این درنهایت جنگ را خاتمه داده و در درازمدت منجر به سقوط دولت غیرمذهبی عراق خواهد شد. از سوی دیگر دوستان صدام حسین میتوانند به رغم هرگونه پیشامدی همچنان به حمایت از وی ادامه دهند که این سناریوی دوم از این طرز تفکر مایه میگیرد که هر حمله جدید ایرانیان برای رژیم تهران بسیار پرهزینه خواهد بود و ازاینرو، با این حملات جمهوری اسلامی نخواهد توانست صدام حسین را از اریکه قدرت به زیر آورد. هاشمی رفسنجانی در مصاحبه با کریستین ساینس مانیتور بر این نکته پافشاری کرد که برکناری صدام حسین نقطه پایان جنگ ٥ سال و نیمه خواهد بود و صلح را به منطقه خلیج فارس بازمیگرداند. اما یک دیپلمات عرب میگوید اطمینان ندارم که ایرانیها به وعدهشان عمل کنند. آنها در شرایط فعلی خویشتنداری نشان میدهند، ولی اگر پرزیدنت [صدام] حسین برود درصدد استقرار یک جمهوری اسلامی در بغداد برمیآیند که به صورت پایگاهی برای صدور انقلابشان به سراسر جهان عرب درخواهد آمد.»

کریستین ساینس مانیتور در ادامه نوشته است: «اشتیاق مقامات ایرانی برای پایانبخشیدن به جنگ تاحدودی از کاهش درآمدهای نفتی ناشی می شود. به گفته کارشناسان عربی در سال مالی